Dzień dobry. Natalia Szymańczyk. Witam
was w podcaście Emigranci, a ja w studiu
dzisiaj goszczę Beatę Sadowską.
Dzień dobry.
Dziennikarkę telewizyjną radiową, jedną
z ikon polskiego dziennikarstwa, która 7
lat temu postanowiła porzucić dynamiczne
życie w Warszawie na rzecz życia we
francuskich Alpach w Szamonii.
Cześć.
Tak, tak. Dzień dobry. Dokładnie tak
było.
To siedem lat.
Już ósmy. Dasz wiarę? Już ósmy. Szybko
to się bardzo dzieje.
My gadaliśmy z moim Pawłem,
że jeszcze mielibyśmy ochotę jakoś
połączyć ten świat miejski z wiejskim,
zwłaszcza ja ze względu na na pracę i
jeszcze gdzieś pomieszkać za granicą, bo
i Paweł i ja, Paweł studiował za granicą
i mieszkał. On był w Stanach i w i w
Holandii. Ja w Londynie przez 2 i pó
roku, trzy lata nawet. Więc tak jeszcze
mieliśmy ochotę coś zrobić i trochę się
obawialiśmy, że jak nie zrobimy tego
teraz, czyli tych 8 lat temu prawie, to
już nam się nie będzie chciało, to już
dzieci będą za duże, to już będzie za
dużo przeszkód, albo będziemy sobie
znajdować wymówki po prostu, żeby tego
nie zrobić. Więc podjęliśmy tę decyzję z
wielkim znakiem zapytania, z mniejszym
dla Pawła, bo Paweł już był wtedy
przewodnikiem wysokogórskim, więc Alpy
to dla niego naturalne środowisko z
ogromnym dla mnie. No bo jak połączyć te
dwa skrajnie różne światy, polski i
francuski miasto z górską wioską,
tam ogarnianie całego domu, a tu
ogarnianie pracy, ale da się.
Czy można rzucić wszystko? yyy życie
rodzinne, dynamiczne życie zawodowe i po
prostu yyy uciec w góry. Tak imponującą
karierę. Czy ty to łączysz? I dlaczego
właściwie szamoni?
Konkretnie szamonie.
Łączę,
łączę. Wiesz co, można to wszystko
zrobić. Pewnie jest łatwiej, jak to nie
jest ucieczka, tylko wybór. Mhm.
Bo niektórzy uciekają z wielu powodów.
Uciekają, bo szukają lepszego świata.
uciekają, bo zawód miłosny w zależności
od etapu na jakim jesteśmy w życiu. A my
żeśmy wybrali, my nie uciekliśmy, tylko
wybraliśmy Szamonie, bo tam jest
najwyższy
europejski szczyt, czyli Mąblon.
I ludzie, którzy się wspinają, którzy
chodzą po górach, mają takie marzenie,
żeby wejść na ten dach Europy i zobaczyć
jak stamtąd wygląda świat.
Szamonibo. Tam są góry i piękne
wycieczki górskie i można robić skitury,
czyli łazić na nartach i potem zjeżdżać.
Więc dla Pawła to był absolutnie
naturalny wybór. No innym wyborom
mogłoby być Zakopane, yyy, ale
chcieliśmy gdzieś dalej. M
da się połączyć zdecydowanie. Wymaga to
organizacji wspólnego. Jakbyś zobaczyła
nasz notes, to byś się naprawdę śmiała,
bo my mamy takie różne kolory. Inny
kolor ma jeden syn, inny drugi syn, inny
ja zawodowo, inny Paweł zawodowo, inny
wspólnie. I nasze kalendarze w
telefonach się świecą wszelkimi barwami
i mamy zasady, że jak jedno bukuje
pracę, to drugie zostaje z dziećmi.
Czasami nam się to nakłada i wtedy różni
nasi przyjaciele przyjeżdżają i siedzą z
dzieciakami. To jest cudowne, bo mamy
takich przyjaciół, którzy kochają góry i
tylko czekają na ten sygnał, żeby
przyjechać i są absolutnie fantastyczni.
Więc tak, Szamoniji ze względu na Pawła,
dwa światy da się połączyć yyy
i tylko na pewno jest łatwiej, jak to
jest wybór, a nie ucieczka.
No to ty swojego zawodu nie zmieniłaś,
bo kontynuujesz i jesteś jedną nogą
trochę w szamonii. Udaje ci się sprostać
temu wyzwaniu i tego zawodu nie
zmieniłaś. Natomiast Paweł rzucił prawo.
Paweł zmienił zupełnie swoje życie.
180 stopni swoje życie. Możesz
powiedzieć kilka słów o tym, jak to się
stało? Czy to było jakieś wypalenie? Czy
to taka klasyczna historia, czy po
prostu zawsze w zawsze w sercu miał góry
i to i to jest taka u was historia?
Zawsze Paweł w sercu miał góry i sport.
Natomiast y mślę,
że uległ jakimś oczekiwaniom. To był
jakiś kompromis. On jest z takiej
dobrej, porządnej rodziny. No więc jak
to pójść na AWF w tamtych czasach? To
było i to było potwornie krzywdzące.
Klasa sportowa uważało się, że to są ci,
którzy sobie nie poradzą gdzie indziej.
Bardzo to krzywdzące. krzywdzące. Ja
znam wielu fantastycznych sportowców,
którzy są naprawdę humanistami pełną
gębą, pięknie się wysławiają po polsku,
czytają książki i są erudytami i to
naprawdę jedno drugiemu nie przeszkadza.
No ale my dorastaliśmy w takich czasach,
kiedy AWF był dla tych, którzy sobie nie
poradzą gdzie indziej. stygmatyzujące,
niesprawiedliwe, niefajne, ale tak było.
No więc nie puszczono go na AWF, a
wcześniej nie pozwolono mu kontynuować
treningów piłkarskich, bo trzeba było za
daleko dojeżdżać. Takie to były czasy.
I on w sercu ten sport nosił zawsze i
zawsze się wspinał i zawsze jeździł na
nartach, ale był radcą prawnym. miał
swoją kancelarię świetnie funkcjonującą
i to prawo studiował i w Stanach yyy i w
Holandii y i jeszcze chyba gdzieś już i
chyba w Belgii jeszcze i wykładał na
prawie i był asystentem naprawie i im
lepiej mu szło i większe sukcesy
odnosił, tym bardziej czuł jak lodowata
stróżka potływa mu po plecach i jak
bardzo to nie jest jego świat. Mhm.
Sukces finansowy,
jakiś status społeczny. To i dla mnie te
wszystkie drabiny społeczne są sztuczne
i to jest umowne. No ale w Polsce też
tak kiedyś było, że ksiądz, nauczyciel,
lekarz i prawnik to jest to, a cała
reszta
cudowna czwórka,
a cała reszta to tam jakoś będzie. M,
ale on nie był szczęśliwy. On miał kasę,
miał pozycję, miał świetne, wygodne
życie, dwie sekretarki i kierowcę. I co
z tego, kiedy zakładając te buty
zrobione na miarę i garnitur uszyty na
miarę, e, czuł się przebrany, a nie
ubrany. I w końcu wiesz co, trafił do
lekarza, bo miał takie syndrom
i miał takie dolegliwości, jak miał
zawał serca. M
i lekarz bardzo mądry go zbadał i
powiedział: "Pawełku, bo to był jego
przyjaciel, ty jesteś książką zdrowy,
ale jak ty nie zmienisz czegoś tutaj, bo
to jest tutaj, to nie jest tu,
oczywiście
to do mnie wrócisz. Nie wiem czy za
tydzień, czy za rok, ale już wrócisz na
stół."
I Paweł uznał, że już nie potrzebuje
niczego więcej, że on już wszystko wie,
tylko ktoś mu to potwierdził. No i wtedy
podjął bardzo trudną decyzję, że
rezygnuje yyy z tych wszystkich apanarzy
i z tego zawodu wyuczonego,
wystudiowanego, w którym na dodatek
świetnie sobie radzi. Sprzedał swoje
udziały w kancelarii, m oddał
legitymację radcowską. Te panie myślały,
że on zwariował i powiedział: "Panie
Pawle, ale pan wie, że jest taka zasada,
że w ciągu dwóch lat pan może wrócić i j
odebrać." On powiedział: "Pani Krysiu,
może ją pani spalić". Więc wtedy już
pani Krysia na pewno pomyślała, że Paweł
zwariował, bo przyszedł jeszcze w
krótkich spodenkach i w klapkach.
Spakował togę, spakował wszystkie swoje
garnitury i buty i te dobre rzeczy
zaniósł do Ośrodka Pomocy Społecznej.
Wszystko. Pożegnał się z tym światem tak
kategorycznie, no i potem się
zastanawiał co zrobić. I zadał sobie
przepiękne pytanie, które ja w ogóle
bardzo często zadaję na warsztatach. Co
sprawiało ci
radość jak byłeś dzieckiem? Ach, coś, co
cię cieszyło, yyy, co powodowało, że
zapominałeś albo zapominałaś o Bożym
Świecie.
U niego to była natura,
czyli jeszcze nie góry, może jeszcze nie
wspinaczka, może jeszcze nie bycie
przewodnikiem, ale po prostu sama
natura.
Dokładnie tak.
No to no to jak się potoczyły te losy,
że właśnie to jest ten zawód nowy, który
on wykonuje?
Wiesz co, wtedy dobrze się złożyło, bo w
Polsce ruszał pierwszy przewodnicki kurs
na przewodnika IFMGA. To jest taka
międzynarodowa organizacja przewodników
wysokogórskich. Oni są świetnie
przeszkoleni, bo te szkolenia trwają
kilka lat, 6 lat. mają egzaminy w bardzo
różnych częściach yy Europy, bo Paweł
miał i w Austrii i w Tatrach
polskich, słowackich i we Francji i w
Szwajcarii. To są egzaminy z
narciarstwa, z narciarstwa alpejskiego,
ze wspinania, ze wspinania w lodzie, z
ratownictwa i tak dalej, i tak dalej. są
naprawdę nieprawdopodobnie przeszkoleni.
To jest taka najwyższa kasta
przewodnictwa górskiego. No ja gdybym
miała iść w góry takie, gdzie bym się
bała iść sama, to na pewno bym poszła z
takim przewodnikiem IVBV albo PSPW to
jest to jest jakby polski oddział tego
stowarzyszenia, bo oni są rewelacyjni,
przeszkoleni, przygotowani i też wiedzą
co robić, gdyby coś się miało stać,
odpukać, żeby się oczywiście nic nic nie
stało. I Paweł uznał, ponieważ on przez
całe życie jeździł na nartach i kochał
narty. I on wyobraź sobie, jak był
prawnikiem, to w każdy piątek już w
garażu czekał jego sportowy strój i on
wrzucał tam garnitur, przebierał się w
te sportowe ciuchy i jechał do
Zakopanego.
I z tego zakopca wracał w poniedziałek
rano i to trwało latami, więc uznał,
dlaczego ja mam to robić w weekend?
Dlaczego ja mam czekać na weekend, żeby
żyć? Zamieńmy to.
Tylko mocno.
Mhm. Bardzo go wspierałam. Wiesz co,
jak tylko wyczułaś, że coś może być nie
tak, czy właściwie ten zawód jego
prawniczy od zawsze był tym trochę takim
znienawidzonym?
My jeszcze nie byliśmy wtedy razem i to
było bardzo śmieszne, bo on mi ciągle
opowiadał o tym, jaki jest
nieszczęśliwy. Ja już se myślę, Boże,
taki fajny facet, no ale tak ględzi o
tym, że nie jest szczęśliwy. I
Paweł mi to powiedział po latach, że go
to zabolało, ale ja, a ja tak
powiedziałam, wiesz, no tak już po
prostu myślę, Boże, no już ile można o
tym samym. Ja powiedziałam, słuchaj,
znaczy ja na pewno zwariuję, jak jeszcze
raz powiedziałam to mocniej, dobitniej.
Y użyłam takiego słowa niecenzuralnego.
Nie wiem czy można tutaj użyć.
Powiedziałam już przestań pierdolić o
tym po prostu, że że chcesz zmienić po
prostu już nie można tego słuchać. Ja
mówię ja tego nie mogę słuchać. A co ty
musisz mieć w głowie? Jak ty sobie to
ciągle powtarzasz, jak chcesz to zmienić
to to zmień, ale przestań o tym gadać.
Wiesz, ja powiedziałam i zapomniałam, bo
wydawało mi się, że to jest taka, my się
przyjaźniliśmy, taka przyjacielska
rozmowa
i minęło trochę czasu, a my żeśmy się
tak jeszcze nie byliśmy parą w ogóle.
Paweł, on, on wszędzie wtedy wyjeżdżał
na te swoje wyprawy. Jeździł na
Spitzbergen gdzieś tam jak wracał, to
się spotykaliśmy, on mnie zapraszał na
kolację, gadaliśmy i ileś tam czasu
minęło, nie pamiętam ile, od tej
historii, o której ja kompletnie
zapomniałam
i
dostałam kontrakt
z TV and Style i to był taki plik. Ja
pomyślałam, dobra i pójdę do Pawła, żeby
on mi to przeczytał. Poszłam do niego,
do jego mieszkania na Saskiej Kępie
i on mówi: "Dobra, tam przeczytam".
Mówi: "Słuchaj, oni powiedzą ci to, ty
powiesz to". Oni zadzwonią po dwóch
tygodniach, cały scenariusz mi
rozrysowałem. Mówi: "Co w ogóle
wygatuje, że oni po dwóch tygodniach, że
coś?" Ja mówię: "Ja tego nie powiem". A
on mówi: "No to po co tu przyszłaś?"
Myślę, Boże, nikt tak ze mną nigdy nie
rozmawiał. Po pierwsze mówi mi, co mam
mówić. Po drugie pyta mnie po co tu
przyszłam? No wiadomo po co tu
przyszłam. Zamknęły się drzwi, to była
śmieszna historia, teraz będzie prywata.
I pode mną się wyszłam od niego, ugięły
się pode mną kolan myślę: "Boże ja się
zakochałam.
Jak cię tak potraktował? Klasyk
od lat, rozumiesz? My się znaliśmy od
lat i pomyślałam sobie, co się zmieniło?
Przecież ja go znam od lat.
Wieczorem dostałam od Pawła SMS. A
propos, rzuciłem prawo.
I teraz sobie wyobraź, jak się zmieniła
aura wokół niego. To był ten sam facet.
Przecież ja go znałam od lat, ja się z
nim przyjaźniłam od lat, że ja po prostu
wyszłam i naprawdę jak no jak w film,
jak w komediach romantycznych, nie
wiedziałam, że to jest możliwe. Po
prostu myślałam Boże, się zakochałam. To
było to, to było to. Wokół niego się
wszystko zmieniło, wszystko.
Czy ty czułaś, że wasz wyjazd do Szamoni
to jest z twojej strony poświęcenie?
Nie.
Czy wiedziałaś, że dopasujesz swoje
życie zawodowe, towarzyskie i w sumie ty
też tego potrzebujesz? O dziwo, o dziwo.
Dzisiaj myślę, że o dziwo. W ogóle nie
czułam, że to jest jakiś ukłon z mojej
strony, że to jest poświęcenie, że ja
coś zostawiam. My żeśmy o tym dużo
gadali i to była wspólna decyzja. Mnie
nikt nie pod nie podstawił pod ścianę,
powiedział: "Jak nie, to jadę sami się
rozstajemy." W ogóle nie było takich
historii. My żeśmy gadali i pomyślałam
sobie: "Pewnie, że się bałam, pewnie, że
miałam gigantyczny znak zapytania,
bo miałam w głowie taką myśl:
Cholera, no ten świat mediów jest tak
brutalny, tak łatwo można spaść z
wysokiego konia. Wtedy miałam program
poranny w telewizji, program poranny w
radiu, prowadziłam największe eventy,
największe imprezy, byłam w tym
showbizie, wiesz, te pokazy mody,
pierwsze rzędy i tak dalej. Ja ja się
nie bałam, że ja to stracę w ogóle nie,
ale bałam się, że zawodowo
to może oznaczać zupełnie nowy rozdział,
ale nie nie czułam się, że to jest
poświęcenie, chociaż zdarzało mi się
potem wypomnieć Pawłowi, jak mówił na
przykład: "Jezus sadzia, ty jesteś taką
egoistką". Mówię: "Ja jestem egoistką,
ja dla ciebie tu przyjechałam". On nie
przyjechałeś dla mnie, przyjechaliśmy
razem. Dla ciebie tu przyjechałam
w razie potrzeby to dla niego się
poświęciłeś. Słuchaj, ale jego zawód
jest bardzo wymagający i bardzo
niebezpieczny.
Tak
często martwisz się o niego, bo ja wiem,
że często z domu nasłuchujesz, jak
jesteście w szamonii, czy lecą te
helikoptery pomocowe. Prawda? Bo to jest
niebezpieczny zawód. Są dwa, nazywają
się Dragon i Szuka. Mhm.
Naprawdę mają swoje imiona. Jeden jest
granatowy, drugi jest czerwony. Każdy je
w szamanie rozpoznaje. Nawet mam gęsią
skórkę, jak o tym mówię, bo to są są też
helikoptery takie, wiesz, że
turystyczne. Możesz sobie pooglądać
góry. Te dwa są ratownicze.
Nie lubię jak latają i Paweł jest w
górach. Mamy taką zasadę, że jak on jest
już w miejscu, gdzie ma zasięg i może
wysłać SMS, nie musi ze mną gadać. SMS,
że doszedłem, jest okej, wracam o te i
wracam później, bo coś tam załamanie
pogody, to lubię dostać tę wiadomość.
Nie lubię jak nie ma z nim kontaktu, to
też nie jest tak, że ja siedzę i czekam
i w ogóle oddychać nie mogę, bo bym
zwariowała, bo my jesteśmy razem od y
ponad 20 lat y i wiem, widziały gały co
brały. Ja wzięłam faceta, który ma
pasję, który kocha góry i w ogóle nie
oczekiwałam od niego, że on cokolwiek
zmieni. Dla mnie nie da się zmienić
dorosłego człowieka. Tak, możemy się
razem zmieniać. Dorosły człowiek może
chcieć się zmienić, ale my nie zmienimy
nikogo. Tak, to jest jakby czyjaś
decyzja, czyś świat, czyjaś pasja. W
ogóle tego nie oczekiwałam. Ja się
śmieję, że trochę jestem jak żona
kierowcy Formuły 1. Wiesz, jak ona by
się cały czas bała, że on się wypieprzy
na kolejnym zakręcie, no to by
wylądowała w psychiatryku. Oczywiście,
więc ja wiem, że Paweł nas bardzo kocha,
jest odpowiedzialny, jest świetnie
przeszkolony i zrobi wszystko, żeby
bezpiecznie wrócić do domu.
No szamoni to jest oczywiście kolebka
alpinizmu. W ogóle zaczęło się od tego,
że wejście na M Blown, prawda, pierwsze
to jeszcze pod koniec XV wieku,
to rozpoczęło w ogóle cały szał wokół
tej miejscowości i właśnie alpinizmu. To
były narodziny,
a Szamoni z kolei to jest taka ojczyzna
alpinizmu, najsłynniejszy, jeden z
najsłynniejszych kurortów narciarskich,
Skiuring. Bardzo dużo tych zimowych,
prawda, konkurencji, sportów, ale
letnich również, bo to miejsce żyje
również latem, czyli cały czas tak
naprawdę wokół turystyki to życie się
obraca. Tak, tak to czujesz? Tam nie ma
życia poza turystyką.
Bardzo jest, ale to są krótkie przerwy,
kiedy się zamykają knajpy, kiedy
szamonie jest ciche, spokojne i jest dla
lokalesów.
To jest listopad od połowy października.
w zasadzie od połowy października do
połowy grudnia i wtedy naprawdę jakbyś
chciała przyjechać i pójść do knajpy
to jest gigantyczne wyzwanie
bo większość knajp jest zamknięta bo oni
też odpoczywają bo to jest miejsce które
żyje z turystyki
i wtedy właśnie knajpy zamknięte na
przykład piekarnia się zamyka nasza
ulubiona piekarnia na miesiąc knajpy się
zamykają na dwa miesiące i drugi taki
czas to jest
no w zasadzie to jest jedyny czas Czas
jakby jeszcze oni sobie czasem robią
przerwę, nie? To jest taki jedyny,
jakbym miała tak szczerze powiedzieć, to
to jest jedyny czas. Połowa
października,
nawet początek października do
pierwszego tygodnia albo do połowy
grudnia. Oni sobie robią wolno. Oni
wtedy w knajpach tam reperują różne
rzeczy, dopieszczają i tak dalej albo
wyjeżdżają na swoje wakacje. No a tak to
jest totalny szał, bo wydłuża się ten
czas, bo mimo że i wtedy też jest
najgorsza pogoda, bo potrafi padać przez
miesiąc dzień w dzień. Mnie to nie
przeszkadza, bo ja kocham deszcz.
Naprawdę bieganie mnie nauczyło, że nie
ma złej pogody. Uwielbiam deszcz. Jak
jeszcze napalę w kominku, to już w ogóle
jest szał. M. Natomiast poza tymi
okresami tam są cały czas ludzie i cały
czas turyści i lokalesi nie narzekają na
turystów, bo to jest ich źródło dochodu.
Ale oczywiście, że to bywa męczące. My
jesteśmy celowo kilkanaście kilometrów
od Szamonie. To się ciągle nazywa
szamoniji. W adresie mamy Szamoniji,
mamy ten sam kod i tak dalej, ale nie
chcieliśmy być w samym miasteczku. Bo my
oboje pochodzimy z Warszawy i chcieliśmy
jednak naturę i ciszę i spokój, więc
jesteśmy
w górę tej doliny, w stronę Szwajcarii.
Mamy
11 km rowerem do Szwajcarii przez
przełęcz i uwielbiam tę trasę, bo jeżdżę
tam na rowerze. I mamy bardzo blisko
takiej kolejki, ona się nazywa Le Tour i
ona jest od nas dosłownie, no samochodem
dwi minuty, autobusem dwi minuty. Nasze
dzieci z treningów narciarskich
zjeżdżają na nartach do domu i dlatego
chcieliśmy w takim spokojniejszym
miejscu, ale nawet nasze spokojne
miejsce, jak się zaczyna sezon,
to ja nie jestem w stanie zaparkować.
Mamy taki mały lokalny parking. No w
ogóle bez szans. Oni już teraz ustawiają
znaki wcześniej, że ten duży parking
narciarski pod samym stokiem, że nie ma
tam miejsc i tak wszyscy jadą. Nieważne.
Są busiki co kilka minut tak naprawdę
narciarskie i tak jadą, chcą zaparkować
pod samą kolejką, nie ma miejsc, więc
zjeżdżają niżej i parkują na naszym
parkingu. Więc ja bardzo często parkuję
pod śmietnikiem, pod farmą. Przejeżdżam
przez most i mamy zaprzyjaźnioną farmę,
gdzie kupujemy mleko i gdzie krowy się
wypasają w lesie i można je spotkać w
lesie. Wydaje się, biegniesz i tam jest
dzika krowa. Tak ci się wydaje. Ona jest
oczywiście oswojona. Ona po prostu sobie
idzie na spacer, więc parkujemy w takich
miejscach. Tak. To jest bardzo
turystyczne miejsce. Latem ludzie
maszerują. Jest to się nazywa Tuch Dumon
Blond i wydruje się po prostu wokół Mon
Blonzy ze schroniska do schroniska.
Przepiękna trasa. Ono może by trwać
krócej i dłużej, ale to są całe rodziny.
No w ogóle bardzo jest to popularne,
więc latem też szamoni jest
pełniuteńkie, ale zawsze można znaleźć
takie lokalesowe klimaty, lokalesowe
knajpy i miejsca, które są ciągle
lokalesowo oswojone.
Wy tam naprawdę osiedliście w Szamoni.
To nie jest tak, że zmieniacie,
jesteście dużo w Warszawie, dużo tam i
mieszacie, bo nawet wasi synowie chodzą
tam do szkoły, więc wszy jesteście tam
naprawdę naprawdę zakorzenieni. A
pamiętasz ten pierwszy moment, kiedy
przejechaliście i czy szybko złapałaś
tego bakcyla tego miejsca? Pokochałaś,
czy musiałaś się długo przekonywać? Jak
to wyglądało? To była miłość od
pierwszego wejrzenia.
Paweł to zrobił bardzo sprytnie, bo on
się bał, że mi się nie spodoba. Ja
pojechałam w tym najgorszym czasie,
czyli wtedy, kiedy pada deszcz.
No ale ty lubisz deszcz. Ale Paweł
sprytnie na to był wyjazd na dwa
tygodnie. I Paweł wynajął nam, znalazł
nam taki apartencik z kominkiem właśnie
i bardzo się bał, że mi się nie spodoba.
A a mi się bardzo spodobało.
Więc najpierw pojechaliśmy na dwa
tygodnie, potem pojechaliśmy na miesiąc,
rok później, w kolejnym roku na dwa
miesiące, w kolejnym na trzy miesiące, a
potem dzieci szły do szkoły i trzeba
było podjąć decyzję. Hmm. I tak jak dla
Pawła ona była oczywista i łatwa, no dla
mnie była obciążona tymi wieloma znakami
zapytania, ale ja pomyślałam, że ja
połączę te dwa światy, że ja mogę
krążyć. Świat się skurczył, ja z Szamoni
do Warszawy jadę krócej niż bym jechała
do Zakopanego. Więc
prawda jeszcze jak w korkach posiedzisz
w Warszawie, to czasami pomiędzy
targówkiem a kabatami to spędzić tyle
samo czasu. Nie mam korków. Nasza
najdłuższa trasa to jest 11 minut na
lodowisko, bo dzieciaki grają w hokeja
albo do innej kolejki narciarskiej, albo
na basen, więc naprawdę da się to
wszystko zrobić.
A z synami też nie trzeba było walczyć,
bo to jednak nie jesteście tylko wy w
tej decyzji, tylko jeszcze dzieci.
Tak, ale oni byli mali. I wiesz co, mały
się dopiero urodził, a starszy miał tam
2 i pó roku, więc to jest jeszcze tak,
że
dla dzieci dom jest tam, gdzie są
rodzice, więc to oni jeszcze nie byli
nastolatkami, których wyciągasz z ich
świata i wrzucasz na zupełnie nowy teren
i oni cię przez pierwszy rok nienawidzą
i mówią: "Zmarnowałeś mi życie". Nie, to
jeszcze nie był ten etap.
Czy można powiedzieć, że pokochałaś
Szamoni?
Tak. Chociaż
czy można powiedzieć, że to jest twój
drugi dom?
Absolutnie można powiedzieć, że to jest
mój drugi dom. Pokochałam Szamonie.
Paweł się śmieje, że gdziekolwiek mnie
wywiezie albo ja się sama wywiozę, tam
potrafię stworzyć dom. Ja rzeczywiście
mam tą umiejętność i lubię to u siebie,
że ja oswajam przestrzeń i ludzi. Paweł
jest introwertykiem.
Ja jestem ekstrawertyczną
introwertyczką. Chyba tak bym się
najbardziej nazwała.
Lubię swoją ciszę, lubię dom, ale też
lubię ludzi i potrzebuję ludzi do
szczęścia. I ja mam tam swoje
przyjaciółki,
ja mam już tam swoje plemię. Yyy,
nauczyłam się francuskiego, bo nie da
się tam bez języka. Pójdziesz do
mrostwa, nawet jak mówią po angielsku,
to będą do ciebie mówić po francusku.
Pomimo całej międzynarodowości tego
miejsca, prawda? Tak, bo przecież to
jest olimpijska wioska była, więc
naprawdę tam, no to z turystami, ze
wszystkim, tam większość osób mówi po
angielsku, ale jednak jesteś
obywatelem drugiej kategorii, jeśli po
francusku nie gadasz. Ja się cały czas
uczę tych kodów kulturowych, wiesz? Ja
się tam Dla naszych dzieci ten świat
francuski jest tak samo oswojony jak
polski. Ja jeszcze wielu kodów myślę nie
rozumiem i wielu nie zrozumiem nigdy.
Długo się musiałam nauczyć, że jak idę
do piekarni i wchodząc do piekarni mówię
dzień dobry, to przed zamówieniem
bagietki muszę znowu powiedzieć dzień
dobry, bo inaczej on cię w ogóle nie
zauważął. Rozumiesz? W ogóle nie
istniejesz i bardzo długo chodząc do
piekarni nie istniejesz. Więc to jest
śmiesznie. A już teraz witają cię. Zanim
w ogóle powiesz dzień dobry, nasze
dzieci idą do właścicieli piekarni,
wchodzą za ten kontuarek, przytulają się
do nich, gadają, wszyscy znają nasze
dzieci, widzą jak rosną, pytają jakie
sporty dzisiaj mieli i to jest urocze,
ale taki pierwsza scena i to mnie bardzo
wzruszyło, bo my tam pandemię
spędziliśmy,
jak nasz sąsiad, który teraz już jest na
emeryturze, przekazał tę knajpę swojej
córce, ale był jeszcze wtedy szefem
knajpy.
Bo dzisiaj mnie to wzrusza. Wieczorem
wysłał mi SMS zajrzyj rano do skrzynki.
W nocy mi wysłał SMS, bo on wracał z tej
knajpy o 1:00 nad ranem i ja zajrzałam
rano do skrzynki, a tam to jeszcze było
przed pandemią, a tam była tarta
jagodowa, którą on przyniósł dzieciom na
śniadanie, którą sam robił i przyniósł
ją z knajpy.
A jak była pandemia, to nam zostawiał
naleśniki na parapecie.
Słuchaj, to były najlepsze naleśniki na
świecie. I wtedy pomyślałam sobie,
jestem ich, to, to już jest ten moment,
kiedy jestem ich. Druga taka sytuacja
była, jak była zima w pierony po prostu.
My mamy busa ze względu na pracę Pawła.
Ja też mam swój samochód, ale bus jest
taki, że tam cały sprzęt wchodzi, słupy
latem, rowery, narty, no wszystko.
Dzieci, pies, wszystko, wszystko. I tak
nas zasypało, że nie było widać dachu
tego busa. No to jest wiesz, no duży
samochód. I ja wstaję rano i myślę
sobie: "Jesus, ja to muszę teraz
odśnieżyć, żeby zawieźć dzieci do
szkoły". I wiesz, wybiegam z tą łopatą,
a tam jest wszystko odśnieżone, szyby
zeskrobane,
cała droga moja wyjaz. Ja tak po prostu
tak ocieram po prostu te wiesz oczy i
patrzę, moi sąsiedzi to robią. Mówię:
"Boże, jak ja wam dziękuję". Oni tak się
na mnie popatrzyli. No ale to normalne,
przecież Pawła nie ma. Paweł poszedł w
góry i wtedy sobie też pomyślałam, że
już jestem ich.
A taki już kolejny próg i myślę, że
naprawdę ostateczny to było, kiedy był
zostałam zaproszona na pierwszy lokalny
pogrzeb. Pomyślałam sobie, dobra to już
na pewno do nich należę.
Czyli złamałaś ten odwieczny nikomu
nieznany kot do serca Francuzów.
Tyle razy też nawet w tym cyklu
rozmawiałam z osobami, które mieszkają
we Francji i to jest bardzo trudne, bo
to jest bardzo hermetyczny naród. Oni
bardzo nie dopuszczają do siebie
innych ludzi z zewnątrz. I nawet
słuchaj, to było, to mnie bardzo
zaskoczyło, bo nasz starszy syn, on jest
w coledżu i on powiedział: "Mamo, jakie
to jest męczące. Ty wiesz, że ci
Francuzi, oni nas uczą, że wszystko mają
najlepsze, modę, najlepszą,
architekturę, muzea nawet mają
najlepsze." I to jest niesamowite, że
takie dziecko to zauważyło, że w
Wielkiej Brytanii też tak jest, że oni
do któregoś momentu uczął się wyłącznie
historii Wielkiej Brytanii. I Tytus był
taki zszokowany, że jak można mówić, że
wszystko jest najlepsze, a to jest taka
łagodna indoktrynacja. Ja mam wrażenie,
że oni mentalnie nie wyszli z
kolonialnych czasów, że jednak to jest
oni, to imperium i reszta ma się
dostosować. Więc naprawdę jak zostałam
zaproszona na pogrzeb to pomyślałam
sobie, no to jest przejście po prostu
przeszłam Rubikon,
przłzu chrzest. Pokochali cię w takim
razie ewidentnie. I właśnie o to
chciałam zapytać, bo środowisko, w
którym ty się obracasz tam, to nie jest
środowisko międzynarodowe,
jak to często bywa, prawda? Ludzie kiedy
wyjeżdżają aklimatyzują się w jakimś
miejscu, ale to mimo wszystko jest
środowisko często ekspackie i trudno
dotrzeć w różnych miejscach, a we
Francji w szczególności do serca tych
osób, które są rodowitymi Francuzami, a
tobie się właśnie to udało. Ale więcej
jest tych osób pochodzenia francuskiego,
czy jednak też lubisz to towarzystwo
międzynarodowe? Jak to wygląda?
Zdecydowanie więcej jest Francuzów.
Zdecydowanie więcej. Moje przyjaciółki
są rodowitymi francuskami i wiesz co?
Łatwiej było. Myślę, że dwie rzeczy,
trzy rzeczy pomogły. Nasz pies,
którego każdy chciał pogłaskać. No i
wtedy tutaj zadzierzgnąć coś i dzieci,
które gadały po francusku.
Nie, nie wierzę. Beata to jest ty, twoja
twarz, uśmiech i słońce, które masz na
twarzy. Nie oszukuj. Nie oszukuj. Nie
jestem. To jest prawda. Nie. oraz to, że
ja
po prostu krzywdząc ten francuski w
sposób okrutny na początku gadałam,
przynajmniej tak mi się wydawało i to
było na tyle śmieszne, że trener naszych
dzieci w hokeja powiedział tak: "Wiesz
co, my mieliśmy taki żart między nami,
że jak ty tak kiwasz głową, to znaczy,
że nic nie rozumiesz." I to była prawda.
Jak ja już nic nie rozumiam, to ja tak
kiwałam głową i się uśmiechałam, bo już
wiedzieliśmy, że ty nic nie rozumiesz. I
naprawdę na początku tak było.
Oczywiście, że to było stresujące,
wiesz, bo ktoś ci zadaje pytanie, bo
potrafisz powiedzieć proste zdanie i im
się wydaje, że ty już gadasz i zaczynają
po prostu z tymi tym swoim slangiem i
szybko i w ogóle nie myśląc o tym, że ty
w ogóle nie jesteś stamtąd, ty się
właśnie zaczęłaś uczyć francuskiego
i ja bardzo często nic nie rozumiałam i
oni tak wiesz gadają, gadają, mówi tak
zrozumiałaś, a ja nie.
Ale mówiłam czy możesz mi tak powtórzyć
tylko to jedno ostatnie zdanie, żebym
zrozumiała o co chodzi. Ale ja się nie
przejmowałam. Paweł się przejmuje. On
jemu jest wstyd, że on nie potrafi, że
się pomyli, a ja mam kompletnie gdzieś.
Co o tyle jest dziwne, że ja jestem tą
wzorową uczennicą, tą dziewczynką z
kokardami, tą perfekcjonistką, tą Zosią
Samosią, co to wszystko sama musiała na
własnych barkach, a tu jakoś no tak
totalnie odpuściłam. Myślę sobie, Boże,
no ja mam teraz 51 lat, wtedy miałam 40
kilka. No
to to nie jest obciach. Ja próbuję, ja
się staram. Więc w ogóle było mi
wszystko jedno, jakie ja błędy musiałam
popełnić. Oni czasami tak pękali ze
śmiechu, że jak ja im wysłałam
wiadomość, SMS, posiłkując się często
tłumaczem Google wspaniałym, no to oni
po prostu jak mnie spotykali to im z
leciały ze śmiechu. Mówi: "Czy ty wiesz
co do mnie napisałaś?" Ja mówię: "Nie,
no napisałam coś". On mówi: "Nie,
napisałaś, zupełnie coś innego".
A pamiętasz ten moment, czy to było od
razu, kiedy ty tak złapałaś właśnie flow
z Francuzami tam, czy musiał jednak
minąć jakiś taki jakiś taki czas?
Na pewno musiał minąć czas. Tylko wiesz
co, ja mam jakąś taką naiwność dziecka.
M. I chyba to w sobie pielęgnuje, że ja
pewnych rzeczy nie dostrzegam. Ja nie
dostrzegam, że oni wywracają oczami, że
pufają, że coś. Ja się tym w ogóle nie
przejmowałam. Ja ich zagadywałam, ja
piekłam pierniki na wigilię i roznosiłam
sąsiadom. Ja działałam tak, jak działam
w Polsce, znając kot kulturowy w Polsce.
Więc te nasze dzieci chodziły do
sąsiadów i zanosiły im pierniki. No i
nagle ta pani, która tam pieliła w
ogródku i która się do nikogo nie
odzywała łącznie z sąsiadami, do mnie
zagadywała. Więc to chyba wynika z
takiej, moja mama tak ma, że moją mamę
wszyscy kochają, wiesz, że ona jest taka
otwarta, tu zagada, tu przytuli i ja to
chyba mam po mojej mamie, więc ja się w
ogóle nie przejmowałam tym, że oni
uważają: "O Jezus, turyści przyjechali".
No bo na początku tak myśleli, oni cię w
ogóle na początku nie lubią, bo chociaż
żyją z turystów, no to jednak jesteś
trochę wiesz,
obcy,
obcy i w ogóle.
Więc y myślę, że na początku nas
traktowali
jako turystów, potem zobaczyli, że
jesteśmy trochę dłużej, potem się
okazało, że te dzieci gadają po
francusku, potem widzieli, że my się oni
bardzo doceniają, mimo że czasami są tak
okropni, że jak tam próbujesz dukać po
francusku, to przechodzą na angielski z
pewną wyższością. To tam
tak, też o tym słyszałam. Właśnie to
mnie zaskakujesz. Tym bardziej, że
to nie jest takie,
to nie jest łagodne to to czasami jest
na tyle brutalne, że jak pojechaliśmy na
wakacje do Hiszpanii, Paweł najpierw
pojechał do Hiszpanii na serfa czy na
coś, już nie pamiętam i on do mnie
zadzwonił i mówi: "Jezus sadzia, wiesz
co to jest przerażające, co do mnie
dotarło? Ludzie się tu uśmiechają,
a tam nie.
Francuzi sami o sobie mówią i to mnie
wiem, wiem co ci opowiem. Jest impreza
szkolna, podchodzi do mnie mama,
przyjaciela kosmy, czyli mojego
młodszego syna i ona mówi: "Słuchaj,
muszę ci coś opowiedzieć.
Jak ja cię pierwszy raz zobaczyłam pod
szkołą, to ja byłam w szoku. Padał
deszcz, było zimno, ty byłaś po jakimś
bieganiu, podjechał Paweł, wy się tak do
siebie śmialiście, my wszyscy w
samochodach po prostu. Jezus, zimno
pada, beznadziejnie, po co wychodzić, a
wy uchani stoicie w tym deszczu i
czekacie na dzieci." Ja sobie wtedy
pomyślałam, powiedziała mi Selia, ja
chcę być jej koleżanką.
I to był, wiesz co, to był jeden z
najpiękniejszych komplementów, jakie
dostałam w życiu. Naprawdę to był jeden
z najpiękniejszych komplementów, bo my
byliśmy dla nich totalnymi dziwadłami.
Po pierwsze stoją w deszczu i się nie
przyjmują, po drugie nie narzekają, po
trzecie się śmieją, po czwarte razem się
śmieją. To już w ogóle jakieś dziwne
małżeństwo z pewnym stażem, prawda?
A po piąte, to też się potem
dowiedziałam, że ja dla nich byłam
totalnym dziwadłem. Jeśli chodzi o
strój,
dlaczego?
Bo ja miałam jakiś dres różowo, miałam
dres, słuchaj, różowo, pomarańczowo,
żółto jakiś tam i w ogóle oni się na to
patrzyli w ogóle kto tu się pojawił, bo
ja się w ogóle nie przejmuję. Ja się
ubieram tak, jak się ubieram, wiesz?
Lubię różne kolorowe rzeczy, jakieś
fikuśne i i wiadomo, że no jak idę na
bieganie, no to idę w rzeczach
do biegania, ale w ja w ogóle w ogóle
nie myślałam, że to może być dla nich
jakieś inne, jakieś
jakieś dziwne, jakieś interesujące,
jakieś zaskakujące. W ogóle siebie tak
nie postrzegałam. I to też wróciło do
mnie na imprezie rok później też na
imprezie szkolnej, kiedy jedna z
dziewczyn, ona jest artystką w ogóle,
ona jest i ona przedstawia mnie swojemu
ojcu, który ma lat 70 ileś i mówi: "A to
jest najbardziej oryginalna mama w
naszej szkole". A ja mówię: "Ale" ona
mówi: "Słuchaj, po prostu my uwielbiamy
na ciebie patrzeć". I to było takie
w ogóle mi to nie przeszło przez myśl,
że to może być jakieś ciekawe czy inne.
No bo wiesz, jesteś sobą, nie nie
postrzegasz siebie w tych kategoriach.
Czasami mi mówili, jak byłam
przyjeżdżałam po dzieci, że przyszłam w
piżamie i to mieliśmy taki żart z
właścicielami jednej knajpy. On mówi:
"O, przyszła ta w piżamie". Ale okej, to
było też w porządku. Więc
jakoś tak to się te historie się plotły
i zadzierzgały krok po kroku.
To było twoje takie trochę wenci.
Przybyłem, zobaczyłem, zdobyłem.
Tak, słuchaj. Tak, tak, tak, bo
przyjechałam, zostałam tam przywieziona,
potem zobaczyłam i się przyglądałam, a
dzisiaj mogę powiedzieć, że
jesteśmy elementem już tej lokalnej
tkanki,
że pani z poczty nam zostawia rzeczy pod
drzwiami, tam przykrywa nartami, żeby
nikt nie widział jak nas nie ma. Że w
lokalesowych knajpach nas znają, że
dzieciom kolesie obsługujący kolejki
odpinają narty w ramach żartu, bo też
ich znają. Mhm.
że jesteśmy lokalesami. To jest fajne,
że nas przyjęli i zaakceptowali. Mamy
też tam międzynarodowych znajomych, y
ale rzeczywiście większość to są ci
lokalesi, lokalesi. Mnie też na tym
bardzo zależało i dlatego tak bardzo się
chciałam nauczyć francuskiego, bo dla
mnie to jest szacunek do ich kultury,
jacy by oni nie byli, że że ja
przynajmniej się staram, że ja próbuję,
że że ja coś z siebie daję, dużo tam
dostaję, ale że też coś z siebie daję.
Skoro tak pięknie opowiadasz o tym
miejscu, to powiedz, za co najbardziej
kochasz szamuni?
Za naturę na 100%.
Czyli jednak nie tych ludzi.
Za naturę. Nie, nie jakbym miała. To
jest pierwsza rzecz, która mi przychodzi
do głowy.
No ale wiesz, natura jest wszędzie i w
Polsce też.
Wiesz co, co jest takiego wyjątkowska
jest przepiękna. Ja kocham Polskę. Ja
uwielbiam Kaszuby, uwielbiam morze,
zwłaszcza to zachodniopomorskie.
Uwielbiam Polskę bez dwóch zdań.
Natomiast wiesz co, w górach jest coś
tak mimo, że ja jestem człowiekiem wody
i oceanu, w ogóle nie gór, żeby była
jasność, w ogóle nie gór i kocham
ciepło, a nie zimno.
Za tę surowość, która jest tak
monumentalna,
że jakoś cię ustawia wewnętrznie, wiesz,
że że jest w tym jakaś harmonia, jest w
tym jakiś taki ład, który nie potrzebuje
niczego więcej. Jest w tym wszystko.
Masz wrażenie, że tam jest wszystko
okej? że
te twoje problemy jakoś maleją w obliczu
tego majestatu, jakkolwiek by to
banalnie czy górnolotnie brzmiało.
Aczkolwiek było coś takiego znowu
lokalesi mi powiedzieli: "Słuchaj,
przyjdzie taki moment, kiedy poczujesz
się tu taka mała i zakleszczona i wtedy
musisz wyjechać tam, gdzie będziesz
widziała horyzont nad morze, gdzieś
gdzie jest płasko takie gadanie. To tak
jak się gada, że wiesz na 30 km na
maratonie jest ściana i wtedy na pewno
jest kryzys. W ogóle nigdy albo albo
musisz mieć baby blu po urodzeniu
dziecka. No więc ja to tak
potraktowałam. Przyszedł ten moment.
Słuchaj, oni mieli rację.
Paweł mówi Sadzia, może gdzieś tam
pojedziemy, już nie pamiętam w trochę
mniejsze, bo on tam chciał w jakieś tam
skałki wspinaczkowe i ja i mnie to samo
zaskoczyło. Mówi: "Nie, Paweł, ja muszę
jechać nad ocean. Ja muszę zobaczyć, ja
muszę zobaczyć horyzont".
Czyli czułaś się trochę
klaustrofobicznie tam wokół tego?
Tak. Zrozumiałam, że przyszedł ten
moment, że oni mieli rację, że to nie
jest ściema, że to nie jest legenda, że
to nie jest jakaś historia powtarzana od
pokoleń w górach, wśród górali z ust do
ust. Naprawdę tak było. Ja poczułam jak
one się nade mną zamykają, że ja muszę,
że ja muszę tak zaczerpnąć powietrza,
że, że te płuca muszło mi się
rozszerzyć. Naprawdę to przyszło. To ja
potem zatęskniłam za górami. To nie jest
tak, że ja nie chciałam tam wracać.
Musiałaś na dłużej właśnie wyjechać.
Nie, tydzień, dwa. Nie, nie, nie, nie.
Tak, kilka dni, ale to wystarczy. Mhm.
Ale z drugiej strony ja codziennie rano
patrząc przez okno dziękuję za ten
widok. Naprawdę on mi się nie nudzi. On
mi się nie nudzi. Ja to uwielbiam. On
się zmienia. Te góle te góry raz się
mienią czerwienią, raz pomarańczą, raz
są różowe, jak rozmyty budyń malinowy.
To jest przepiękne. Ta natura wchodzi
każdym zakamarkiem. Nawet myszy, które
się czasem pojawiają w domu mi zupełnie
nie przeszkadzają. Nawet się nauczyłam
jak są takie żywołapki, bo to też takich
słów się muszę uczyć, rozumiesz? Idę do
sklepu zoologicznego i nie wiem jak to
się nazywa, ale im tłumaczę, że ja ja im
wytłumaczyłam, słuchaj, że to są
to się chyba nazywa adhapsuri, ale ja im
wytłumaczyłam, że to jest taka pułapka,
która ja w porządku powiedziałam tak,
czy macie takie pułapki, które
pozostawiają myszy żywe?
I oni się tak zaczęli śmiać, mają, więc
ja nie, ja bym w życiu nie była w stanie
zamontować takiej prawdziwej pułapki na
myszy, nie? Mnie by serce pękło, więc ja
po prostu te myszy, a wiesz, że myszy
wracają, więc ja potrafię zrobić im
wycieczkę i wywieźć się samochodem.
Jak jadę na przykład odwożę dzieci na
lodowisko, zatrzymuję się w lesie, je
wypuszczam w lesie, żeby one nie
wróciły.
Jesteś za dobra?
Naprawdę wożę myszy jeżdżą ze mną w
samochodzie na fotelu pasażera.
Wypuszczam je. Opowiadałaś o tym, że
ludzie wokół ciebie, ci Francuzi z tych
starych rodów francuskich, są tak
pozytywnie do ciebie nastawienia.
Powiedz mi, czy to jest właśnie typowe
dla innych również? Czy czujesz to tylko
na sobie? Ze względu na to, że właśnie
ty jesteś taka otwarta, ze względu na
to, że ty masz to słońce na twarzy.
Wiesz co,
czy potrafią być okrutni? Właśnie i
widisz to na co dzień?
Potrafią, potrafią absolutnie potrafią
być okrutni, lekceważący,
wyiośli. Potrafią. Myślę, że oni czują,
że ktoś się stara, że ich szanuje, że że
nie tylko bierze, ale też coś daje.
Myślę, że to jest bardzo ważne. Tam są
ludzie, zazwyczaj są to Brytyjczycy,
którzy potrafią tam mieszkać 30 lat i
powiedzieć po francusku dzień dobry i
tyle, bo oni im nawet nie przyszło do
głowy, żeby nauczyć się tego języka. I
myślę, że to ich wkurza, że przez tyle
lat tam jesteś i nie jesteś w stanie nic
załatwić w ich ojczystym języku. Jak oni
widzą, że się starasz, to w końcu cię
zaakceptują, bo bo widzą jakiś wysiłek z
twojej strony, ale potrafią być okropni.
Oj, potrafią, potrafią w knajpie w ogóle
udawać, że cię tam nie ma, że że nie
istniejesz, nie podchodzić do ciebie
przez 20 minut czy pół godziny. Potrafią
oj tak, tak, tak. W tym są też nieźli.
Czy ty korzystasz z tych cudownych
pionierskich nawet rozwiązań, które są
specjalnie dedykowane turystom? No bo
tam jest bardzo dużo atrakcji, więc moje
pytanie brzmi, czy trochę szewc bez
butów chodzi, bo jest tak szamoni to
pioner transportu górskiego, prawda? I
są te słynne cudowne kolejki, które od
początku XX wieku działają. Tramwaj na M
Blan, na zbocze masywu, kolejka
Monteverse na Merdeglass. Merdeglas mój
francuski niestety nie jest cudowny,
więc mnie po prawej. No i Agil.
Tak
więc czy ty
wszędzie byłam. Wszędzie byłaś, ale raz
to jest tak, że idzie się raz, odhacza
się i i Dziękujemy. Czy
nie wracasz, bo przyjeżdżają
przyjaciele, znajomi i każdy chce tam
pójść, więc
Czyli masz trochę dosyć?
Nie, nie mam. Wiesz co, to są tak
cudowne miejsca, że nie mam dosyć, ale
często znajomych czy przyjaciół wysyłam
tam samodzielnie, no bo już byłam, mimo
że ja mam taki roczny karnet na
wszystkie kolejki i latem też mogę
wjeżdżać i już za to nie płacę, bo płacę
raz rocznie z dużą zniżką,
więc mogę z tego korzystać.
Jest taki klasyk
narciarstwa alpejskiego. To jest właśnie
wjeżdżasz sobie tam wysoko i zjeżdżasz
wale bląż poza trasami i to jest
przepiękne. Najpierw trzeba przejść taką
takim cieniutkim
paseczkiem i to jest najgorsze. A potem
już się zjeżdża w dół i tak dalej i
nasze dzieci to uwielbiały. Znaczy mały
jeszcze na tym nie był. Tytus już był
wielokrotnie
i tam ja bym tylko zjechała z
przewodnikiem, bo sama bym się po prostu
bała, więc korzystam z tego. Tak, bardzo
korzystam z nart, bardzo dużo biegam w
górach, ale też po prostu chodzę na
jogę. Mam przyjaciółkę, ona jest
Rosjanką, ale mieszka Francji od ponad
30 lat i prowadzi jogę kundalini w
sposób genialny i chodzę do niej na jogę
kundalini. Moja druga przyjaciółka jest
lekarką, która ma wielką pasję w postaci
tradycyjnej akupunktury chińskiej i do
niej chodzę na tą akupunkturę. W ogóle
Szamo nie jest genialne, jeśli chodzi o
różne historie wokół szeroko pojętego
dobrostanu. Słuchaj, jak nasz synek
złamał nogę na nartach i potem już
zdjęli mu gips, to on tę nóżkę, która
nie była uszkodzona, stawiał normalnie,
a tą drugą bokiem jak kaczka. Ja się tym
nie przejmowałam, bo myślałam, że tam
przejdzie i zatrzymuje mnie jedna mama i
mówi: "Beata, on za długo tak chodzi,
wyślij go na fizjoterapię". Dobra,
poszłam na fizjoterapię. Druga mama mnie
zatrzymuje, bo ona była, słuchaj,
fizjoterapeutką i ona to zobaczyła. Ona
mogła w ogóle mi tego nie mówić. Druga
go zobaczyła na łyżwach, bo on też tak
jeździł na łyżwach jak na hulajnodze.
I mówi: "Słuchaj, zapytaj go, czy on da
sobie wbić igły w rączki i w stopy. Ja
to zrobię na moim synu, który jest jego
przyjacielem. To ta lekarka. Tak się
zaprzyjaźniłyśmy. Zapytaj go, czy on
sobie pozwoli. Ja pokażę na Machtę, a
może mu będzie łatwiej. Ja mówię:
"Kosma, jest taka sytuacja. Karo jest
lekarzem, ona pokaże na Machta, on
będzie miał takie igiełki, ona wbije ci
te igiełki, czy to jest okej". Tak,
chciał zrezygnować przed samą wizytą,
ale poszedł.
E, i to było fascynujące, bo ona to
zrobiła na swoim synku. Potem takie
zioła zwinięte w pęczek podpalała i ten
gorący pęczek przystawiała mu bardzo
blisko w różne miejsca ciała. I on miał
powiedzieć, kiedy go zaczyna piec.
I to była druga historia. I uwaga,
trzecia mama mówi: "Słuchaj, ja się
zajmuję hipnoterapią. Ja w ogóle nie
wiedziałam, że coś takiego, przepraszam,
hipnoosteopatią. Ja w ogóle nie
wiedziałam, że coś takiego jest nie
mówi: "Słuchaj, a co to jest?
Na czym to polega?"
Słuchaj, ona jest osteopatką, która
stosuje hipnozę i ona mówi: "Ten seans
trwa dwie godziny, przyprowadź do mnie
kosmę, bo ona też zauważyła, że on
inaczej stawia tę nóżkę". I on poszedł.
To trwało dwie godziny. Podczas tych
dwóch godzin on przeszedł cały wachlarz
emocji. On się śmiał, on płakał, on
zaczął biegać normalnie, on krzyczał, on
był na nią wściekły, on ją przytulał,
tam było wszystko. Takie blokady,
słuchaj, potrafią dzieci małe nawet, co
dopiero my mieć w ciele, że ja do niej
wysłałam tylu moich znajomych, którzy
przyjechali. Niesamowite było, bo mam
taką przyjaciółkę,
która jest bardzo racjonalna w wielkiej
firmie farmaceutycznej, zarządza
tysiącami ludzi. Ją cały czas bolał
bark. Ja jej opowiada, opowiedziałam o
tym kosmie, który pobiegł normalnie
prosto stawiając nóżkę po tym seansie,
tak? I ja mówię: "Słuchaj,
wiesz co? Pójdź, no co ci szkodzi?" I ją
bolał bark. w ogóle żadne prześwietlenia
nic nie wykazywały
i
ta francuska ją położyła, dotknęła ją za
uszami i powiedziała: "Jakie masz
relacje z mamą?"
No i to są takie historie, rozumiesz?
Okazało się, że chodzi o zupełnie,
przepraszam, dotknam do mikrofonu, o
zupełnie coś innego. Więc tam jest
mnóstwo. Bardzo jest rozwinięta
ajurweda, bardzo właśnie akupunktura,
bardzo rejki, czyli tym wahadełkiem nad
tobą machają, wiesz, na na
energetyzowanym. Te wszystkie
hipnoterapie, nie hipnoterapie, tylko
hipnoosteopatie. No mnóstwo tego jest.
To jest dla nich oczywiste. Oni wiesz,
to jest sportowe górskie miejsce. Oni
bardzo dużo pracują z ciałem i bardzo o
te ciała dbają w mądry sposób. Czyli to
właściwie też jest blisko ciebie i
twojej działalności, bo ty też swoją
działalność zawodową opierasz na takiej
uważności.
I pewnie dlatego też tam się
odnalazłam i i dobrze się czuję, bo jest
dużo takich rzeczy, które ja rozumiem,
które kocham, z którymi jest mi po
drodze. Ta joga, joga kundalini właśnie
akupunktura, ajurweda, uwielbiam to i
oni bardzo są blisko natury, bardzo
blisko swojego ciała i bardzo blisko
dobrostanu. I i to jest to jest coś, co
mi się bardzo podoba.
Dobrze. A odważyłaś się?
Odważyłam się. W ogóle
pytam o konkretną rzecz.
A dawaj.
Step into the void. Weszłaś do tej
kabiny, która jest zawieszona na
szczycie midi?
Weszłaś
1000 met poniżej. Przepaść.
Tak. Weszłaś.
Ja nie weszłam.
Weszłam. Weszłam. Tak. No słuchaj, no to
jest
wiesz co ja jak byłam dzieckiem nigdy
nie miałam lęku wysokości i przestrzeni.
A teraz mam tak, że jak
widzę pod sobą wydaje się, że to jest
nieskończoność. Wiesz, bo to jest coś
takiego, że no no widzisz świat pod
sobą,
tak
to to nie jest takie bezlękowe, ale to
jest wspaniałe, ale trochę mi drży
nóżka, jak tam włażę.
Czyli nie byłaś tam tylko raz?
Nie byłam tylko raz.
To są te wszystkie wycieczki, które
organizujesz z rodziną i wszyscy tam
wchodzą. No słuchaj, ale na przykład jak
był wielki turniej hokejowy, taki
międzynarodowy i nasze dzieci grały, to
był wtedy chyba młodszy syn, to te inne
ekipy z różnych części Francji oraz
świata też tam zabrali, więc wtedy ja
też pojechałam, więc miałam dużo takich
y takich sytuacji, kiedy mogłam. Drży mi
trochę nóżka i serducha, ale ale włażę.
No
ja wymieniłam takie miejsca typowe,
turystyczne. A czy są takie wasze
miejsca, wasze ukochane, ulubione, o
których turyści nie wiedzą w Szamoni?
I pewnie ich nie wymienisz, jeżeli są.
Słuchaj, są oczywiście, że są i to są
takie często to są takie drobiazgi.
Pewnie turyści tam też trafiają, ale one
nie są oczywiste, bo na przykład jak
jest taka kolejka Go Home Monte i jak
tam zjeżdżasz poza trasą, ale możesz też
dojechać od dołu przez las, dojść. No
zimą to tylko, zimą to tylko można
zjechać na nartach, ale latem można tam
dojechać samochodem przez las. I to to
się nazywa Lacemery. I to jest taka
totalnie lokalesowa knajpa rodzinna od
ponad 100 lat i tam są typowo
szamoniarckie potrawy bazujące na mięsie
i na serze. Dla mnie stworzyli tam
sałatę, która się nazywa sałata beaty.
Jak ja przychodzę to wszyscy wiedzą.
Ja mówię jak już zamawiam to a ty sołaty
beaty. Jej nie ma w menu, ale oni zawsze
dla mnie zrobią, bo wiedzą, że nie jem
mięsa. Więc ja mam zawsze swoje danie i
to już jest kolejne pokolenie, które
przejęło tą knajpę i oni robią dla mnie
tę sałatę i to jest urocze i chodzimy
tam zawsze na urodziny naszych dzieci i
oni im zawsze robią niespodziankę i
wjeżdża jakiś tort albo kawałek ciasta
ze świeczką i to jest tak cudownie
zaprzyjaźnione i fantastyczne i oswojone
i uwielbiam to miejsce. Jak chcecie
zjeść takie tradycyjne, naprawdę dobre
górskie szamoniarckie jedzenie, to La
Cremery, która jest pod Gronte pod taką
kolejką. Świetne miejsce, żeby pójść i
odwiedzić. Teraz, ponieważ to przejęło
kolejne pokolenie i oni są bardzo
rodzinni, knajpa nie jest otwarta
wieczorami, tylko jest otwarta na lunch
i po lunchu i koniec. Ty mi opowiadasz o
tym, że zdobyłaś serce Francuzów, ale ja
mam wrażenie, że poszłaś jeszcze kawałek
dalej, krok dalej, że ty ich
inspirujesz, jeżeli ty masz własne
danie. że oni podziwiają twój strój,
inspirują się tym, że jesteś
uśmiechnięta, to ty naprawdę tam
przecierasz szlaki.
Nie myślę, że wiesz co, ja myślę, że
jestem inna. Myślę, że oni lubią moją
otwartość, spontaniczność, naturalność.
Myślę, że lubią to, że ja nikogo nie
udaję, że ja jestem sobą. Ja bym nie
potrafiła się tak dopasować i nagle
udawać, że jestem, nie wiem, trochę
francuska, czy trochę jakaś tam, czy ja
ja po prostu jestem sobą, nie? Nasze
dzieci też są bardzo naturalne i takie
otwarte.
Dzisiaj już nasza przyjaciółka Vero, ona
miała inną knajpę pod innym wyciągiem i
dla naszych dzieci ta knajpa jest jak
dom, że one tam przychodziły i przed
nartami zamawiały czekoladę na gorąco.
Mówił: "Mama zapłaci potem jak nas
odbierze". I my żeśmy tam szli na lunch
i mieliśmy stolik zawsze zarezerwowany.
Albo ja mówiłam: "Wero, weź powiedz
Tytusowi, żeby wrócił na nartach".
Pisałam do niej SMS i ona: "Tytus tam
zaglądał". Mówi: "Tytus, mama
powiedziała, żebyś zjechał na nartach do
domu". Więc to są takie cudowne oswojone
klimaty. Idziemy kupić jajka na farmę
albo
albo mleko, albo sery właśnie to gdzie
te krowy się wypasają w lesie. I mówię:
"O Jezus, słuchaj, nie bo, bo tam
jeszcze moi dzieci, mamo, jeszcze weźmy
ten ser, jeszcze weźmy ten ser i
zabrakło mi tam, nie wiem, kilku euro."
Ona mówi: "Daj spokój, przecież
przyjdziesz za tydzień".
Albo dzieci tam biegają i jest
zamknięta, bo mi się pomylił dzień, bo
to tylko trzy dni w tygodniu można. yyy
i one tam stukają do właścicieli, oni
schodzą na dół i wydają im krowę i dadzą
im mleko, mleko do butelek prosto od
krowy. To to są takie rzeczy, które cię,
no nie wiem, mnie to wzrusza. Ja lubię
bardzo lokalne klimaty. Ja lubię też
oswajanie tych lokalnych klimatów. Ja
lubię się nie przejmować tymi donąsami.
Wiesz, Francuzi mają całą plejadę
fuknięć, prychnięć, wywracania oczami,
która ma obrazować ich niezadowolenie,
lekceważenie.
pogardę i Jezus Maria słuchaj to co się
dzieje na ich twarzach to jest ciągle
i moje dzieci zaczęły pufać ja mówię
przestań pufać ja mówię daj że spokój
przestań pufać i one tak zaczęły
wywracać oczami jak Francuz to jest
strasznie śmieszne ale naprawdę oni mają
No to to jest encyklopedia pufania
prychania i wywracania gałami.
Dobrze, że ty masz na to jakiś sposób
swoim własnym słońcem na twarzy się
śmieszy. Wiesz co, ja się nie przejmuję.
Nie no, nie jest tak. Czasami cię ktoś
wkurzy, kiedy jest naprawdę aroganckie i
nieprzyjemne. Ale miałam jedną taką
sytuację, słuchaj, że
chyba wypuszczałam przed pas, nie, czy
przepuszczałam kogoś przed przed przez
pasy, czy wysiadał wysiadało moje
dziecko, które jechało na trening i
trenerzy go odbierali i jakiś Francuz za
mną zaczął na mnie trąbić. Słuchaj,
trener chłopaków tak wystartował, on by
go po prostu wyciągnął z tego samochodu
jak on to zobaczył i tamten odjechał,
rozumiesz? Podleciał. Ja se myślę,
Jezus, jakie to jest cudowne, że ktoś
staje w twojej obronie. Francuz też,
wiesz, to on wyleciał po prostu jestem
do niego. No i sytuacja się uspokoiła.
Każdy grzecznie odjechał. Więc to też
był taki przekroczenie jakiegoś
kolejnego punktu. Pomyślałam sobie, no
jak cię Francuz broni, to jest dobrze
przed innymi Francuzami,
przed innym Francuzem, który na ciebie
trąbi i uważa, że jesteś po prostu
niewychowanym turystą albo jakimś w
ogóle żółtodziobem, który tutaj śmie się
zatrzymać, a on się spieszy. Ja pierwszy
raz w Szamonie byłam w ubiegłym roku.
Późno, ale zawsze dobrze. Lepiej późno
niż wcale.
I mnie naprawdę oczarowała ta
miejscowość. Byłam tam co prawda tylko
trzy dni. To było w okresie świątecznym,
czyli w takim piku turystycznym, ale
mimo wszystko ten okres też jest piękny,
bo ci ludzie, którzy tam przyjeżdżają,
to też jest taka specyficzna
społeczność. To jest taka mieszanka, ale
bardzo fajna, bardzo ciekawa do do
oglądania. Natomiast to, co zrobiło na
mnie największe wrażenie, to największy
lodowiec we Francji. Merde Glass. Tak.
Czy ty wielokrotnie też tam byłaś? To
jest dla mnie też taka tajemnicza rzecz,
bo on się cofa, prawda?
To jest strasznie przykre
i to jest przykre i też tam się odbywają
cały czas badania yyy przyrodnicze,
glacjolodzy i cał cały czas to jest
badane, bo to jest taka
y coś takiego tajemniczego, coś też
niepokojącego, bo to się cofa,
ale też podobno są odnajdywane kolejne
jakieś elementy, na przykład equipmentu
z ekspedycji, plecaki, jakieś buty,
jakiś zaginionych podróżników.
To jest takie bardzo niepokojące
dla mnie w ogóle. M ten lodowiec jest
jak cmentarz. M on jest przepiękny,
majestatyczny. Tylko ja pamiętam, że jak
ja wchodziłam na Monblon i jak pierwszy
raz robiłam Tak to to było to, jak
wchodziłam na Monlon, to rozumiesz, on
się cofa za naszego życia i to jest
zauważalne za naszego życia. coś co się
działo przez setki lat kiedyś teraz jest
zauważalne na takim krótkim odcinku i
tam są takie tabliczki na których jest
napisane tutaj kończył się lodowiec w
tym i w tym roku. M ty w ty i ty teraz
żeby wrócić już nie nie możesz wrócić na
przykład jak wracasz z jakiejś tam
wyprawy na nartach już nie dojdziesz po
tym lodowcu aż do kolejki już nie już
musisz zapakować ten cały sprzęt na
plecy i dojść na butach bo tam już nie
ma lodowca i to jest dla mnie największe
wrażenie oczywiście że natura,
majestatyczność tego, ale te tabliczki
które ci pokaz pokazują jak za naszego
życia on się przesuwa czy za życia
naszych rodziców czy dziadków to to jest
porażające. To to jest to jest dla mnie
potwornie smutne. Potwornie smutne.
Dlatego też sam szamoni robi się bardzo
niebezpieczne dla przewodników
wysokogórskich, bo ocieplenie klimatu w
górach widać w sposób porażający,
że potrafi być tak gorąco. Paweł mi
powiedział, że w zeszłym roku, w tym
roku jak był na szczycie Mąblon, to był
w normalnych ciuchach. On nie zakładał
żadnej kurtki, czapki. On był normalnie
w rzeczach, w których się podchodzi.
Czyli wiesz, no podchodzisz, jest ci
gorąco, ale na szczycie zawsze się
zakładało wszystko, bo zimno, bo wiesz,
bo wiatr, bo mróz, bo wszystko. On mówi:
"Sadzia pierwsza w moim życiu byłem na
szczycie w rzeczach, w których
podchodziłem".
To jest niebezpieczne dla przewodników.
Tylko wytłumacz, dlatego że topniejący
śnieg powoduje większe niebezpień, on po
prostu nie jest związany i się osuwa. I
teraz na przykład droga, która była
bardziej bezpieczna, robi się bardziej
niebezpieczna i też jest dużo takich
lawin błotnisto-kamienistych.
Po prostu ten lód, ten śnieg nie jest
związany. On się topi. Ziemia jest za
ciepła i to jest przerażające. To jest
naprawdę na przykład pod innym lodowcem
zrobiło się jezioro stopniającego
lodowca i oni je musieli sztucznie
opróżniać, bo by zalało wioski poniżej.
I to jest nasza rzeczywistość i to jest
nasza codzienność. Więc to jest
strasznie smutne. Oni już się
zastanawiają w Szamonii jakby ograniczyć
liczbę turystów, żeby tych gór nie
zadeptać.
Czy Paweł jakoś zaraził cię swoją pasją,
swoim zawodem? Czy ty też z nim
chodzisz?
Chodziliśmy dużo zanim pojawiły się
dzieci i takie bardziej niebezpieczne
rzeczy, jakieś wspinanie wysoko, czy
właśnie
wejście na blanka, czy otró to jest taka
wspaniała trasa na nartach skiturowych z
szamoni do cermat albo z cermat do
szamoni. Taki klasyk to jest około 120
km, 7 dni od schroniska do schroniska.
Przepiękna rzecz. I my to zrobiliśmy. To
wszystko było przed przed dziećmi, bo
jak się pojawiły dzieci to uznałam, że
tak jak przestałam jeździć, ja mam prawo
jazdy na motocykl i nie jeżdżę
motocyklem i nawet nie jeżdżę takim
dużym skuterem, na który trzeba mieć
prawo jazdy,
bo pomyślałam sobie, że życie jest zbyt
cenne i ja już nie jestem odpowiedzialna
tylko za siebie, tylko mam jeszcze takie
małe dwa wspaniałe gady. I tak samo było
z tymi ekstremalnymi historiami
górskimi czy na nartach
dla mnie ekstremalnymi, że pomyślałam
sobie Pawła zawód jest tak
niebezpieczny, jest obciążony tak dużym
ryzykiem, że jedna osoba w rodzinie
wystarczy. Naprawdę ja nie muszę tego
robić. Dla Pawła to jest zawód. Dla mnie
to jest przyjemność. Ja już w ogóle nie
mam potrzeby adrenaliny. Wiesz, ja
uwielbiałam jak byłam gówniarą skakać na
bungi. Nie wiem ile razy skoczyłam na
bungi. 20, 30. Ja bym w życiu nie dała
sobie teraz związać nóg i wyrzucić się z
tego dźwigu. Nigdy w życiu nie wiem, czy
to jest odpowiedzialność, czy tchórzwo,
yyy, czy odporność ci się zmniejsza z
wiekiem, ale ja już nie potrzebuję
takich doznań, nie? Więc jeżdżę jeżdżę
poza trasami na nartach, ale tylko z
Pawłem, ale też bardzo lubię jeździć na
trasach i w ogóle z tym nie mam
obciachu, że wiesz, jestem żoną
przewodnika wysokogórskiego, a jeżdżę
głównie na trasach i wspaniale. Żenujące
jest to, muszę wam przyznać się do
jednego.
Tak. Wydawało mi się, że ten moment,
kiedy nie będę w stanie dogonić moich
dzieci na nartach, on jeszcze nie
nastąpi tak szybko. Boże, to jest,
znaczy to jest naprawdę żenujące. Mój
młodszy syn, który ma lat, będzie miał
10 w marcu, to nie jest to, że ja jadę
za nim. Znaczy to jest jakaś przepaść 60
m i on na mnie czeka, nie wiem, no
minutę, dwie i jeszcze dojeżdżam, mówi:
"Już mam te kolana, to mogłaby się
bardziej ugiąć.
grzeczniej do matki. Szacunek, szacunek
do matki. To to jest to jest strasznie
śmieszne, ale to jest taka lekcja
pokory, kiedy ci się wydaje, że jednak
jesteś sportowa, że potrafisz jeździć.
Boże, to jest żenujące.
A czy w takim razie, skoro Szamoni daje
takie możliwości sportowe, ale też
sportów ekstremalnych, bo to są i trasy
of pist i wspinaczka i wiele, wiele
innych, czy ty czujesz, że jakoś siebie
przekroczyłaś w tym miejscu sportowo i
zdobyłaś jakiś taki swój, wiesz,
przekroczyłaś ten rubikon też takich
umiejętności właśnie sportowych?
Wiesz co zrobiłam? Zaczęłam yyy
pokochałam biegi górskie,
bo ja yyy wcześniej biegałam płaskie
maratony i bardzo lubiłam biegać po
latach, bo to bieganie też do mnie
wróciło. Kiedyś trenowałam lekką
atletykę, ale biegałam płaskie maratony
w miastach, czyli mieliśmy taką
turystykę biegową, wymyślaliśmy sobie,
że a teraz Londyn i przebiegliśmy
maraton w Londynie, w Nowym Jorku, w
Tokio, w Wenecji,
w Amsterdamie,
we Florencji i tak dalej, i tak dalej.
Wymyślaliśmy sobie miasta, jechaliśmy
dwa dni wcześniej maraton i potem
świętowaliśmy po maratonie. A Szamonie
oswoiło mnie z bieganiem trailowym,
czyli z takim bieganiem po lesie, po
górach. Trochę bieganiem, trochę
chodzeniem, no bo są miejsca, gdzie
trzeba podejść. I ja sobie teraz nie
wyobrażam, że mogłabym pobiec w płaski
bieg. I to jest niesamowite, jak to się
zmieniło, bo m
góry i las i natura dają ci taką
przestrzeń w głowie. Ja nigdzie tak nie
odpoczywam jak w naturze i nigdzie tak
nie odpoczywam jak wtedy kiedy biegam.
Mimo że mięśnie się męczą, ale w głowie
mam totalny spokój i to jest
fantastyczne. Jak się na kogoś wkurzę to
też idę pobiegać. I tu się przekroczyłam
i to było fajne, bo zdecydowałam się
przebiec maraton w ramach UTMB. To jest
taki największy festiwal biegów
górskich. To samo UTMB to ma tam 170
albo 170 kilka kilometrów wokół Momblon.
Paweł to pobiegł, ja bym w życiu tego
nie zrobiła. Pobiegł jeszcze jeden TDS,
który jest taki potwornie techniczny i
bardzo dużo tam jest w pionie i takiej
technicznego biegania połączonego ze
wspinaniem. Tego bym w życiu nie
zrobiła, ale ja w ramach tego
przebiegłam kilka razy maraton,
40 km albo 42, ale to już się liczy jako
dystans maratoński i to pokochałam i
rzeczywiście to jest dla mnie zupełna
nowość. Ja się jeszcze odważyłam, wiesz
na co? Wiem, najbardziej się odważyłam
biegać w nieznane, bo ja nie mam
orientacji w terenie.
Ja urodzona w Warszawie gubię się w
podziemiach dworca centralnego
i naprawdę jak wychodzę z windy to idę w
lewo i moje dzieci mamo, w prawo,
nie mam tej umiejętności. Paweł jest jak
wyżeł, wyrzucisz go w środku lasu, zrobi
tak i trafi, będzie wiedział gdzie. moje
dzieci też to mają, a ja jestem
zaprzeczeniem całej trójki i nagle ja
wybiegam tą trasą, a wracam zupełnie
inną. I to było dla mnie fascynujące,
że ja sobie pozwoliłam na to i się
odważyłam. To to jest takie moje
największe zwycięstwo.
A twoje dzieci, czy one też już ciągnie
je do takich właśnie rzeczy
ekstremalnych z naturą, jakiegoś
przekraczania siebie w związku z tym, że
są właśnie w epicentrum takich
możliwości?
Moje dzieci są wiejskimi chłopakami.
Totalnie wiejskimi chłopakami. Że zimą
na bosaka po śniegu to jest
najwspanialej. Zjeść lunch, jak ci się
leje na łeb po prostu lodowaty deszcz i
jest 5 stopni. Mamo, jest tak pięknie.
Czy możemy zjeść na zewnątrz? Oczywiście
możecie.
Jak przychodzą ze szkoły, im się wylewa
wodę z butów. Przysięgam, wylewa. Oni
nie mają przemoczonych butów. Wylewasz
wodę i oni nie widzą, że tam jest mokro.
Nie, one są suche. Ja mówię, błagam cię,
no przecież wrócisz z zapaleniem płuc. M
oni wiesz co ja bym nie chciała, żeby
któryś z nich został przewodnikiem
wysokogórskim, bo wiem jakie to jest
niebezpieczne. Paweł by nie chciał, żeby
któryś z nich został przewodnikiem
wysokogórskim.
Ale sporty kochają. No narty to jest ich
życie. Oni lubią narty, hokeja. Starszy
lubi wspinanie. Obaj pływają. No to
sporty to jest ich świat. To bez dwóch
zdań. Kochają piłkę też, chociaż piłka
to w ogóle nie jest, szamoni nie jest
miejscem na piłkę nożną, ale kochają
gałę. M i mnie to cieszy, bo wydaje mi
się, że jeśli dzieci mają nas, czyli
poczucie bezpieczeństwa i miłość, jeśli
mają naturę, która daje im równowagę i
zdrową głowę, jeśli mają sporty, to jest
duża szansa, że wyrosną na fajnych,
dobrze ukształtowanych ludzi.
Skoro też jesteś w tym świecie
przewodnictwa górskiego, a wiadomo, że
to jest zawód niebezpieczny, tak jak już
sobie powiedziałyśmy i wszyscy wiedzą i
jesteś w epicentrum właśnie wykonywania
też tego zawodu, to powiedz mi, czy są
takie historie, które w szczególności
zmroziły ci krew w żyłach, które
poznałaś właśnie tam od lokalesów, od
starych Francuzów?
Wiesz co,
jakieś takie mity, historie.
Wiesz co, mam kilka takich rzeczy.
Pamiętam jak wchodziliśmy chyba na
Blanka właśnie wtedy już zeszliśmy i
Paweł mnie zaprowadził na lokalny
cmentarz
i ja pamiętam to
do dzisiaj i tam te tabliczki
i wiek ludzi, którzy odeszli w górach
20, 30 lat, 20 kilka, 18, 19 i to mnie
zmroziło, wiesz, że oni robiąc to co
kochają, tracili życie. To to było dla
mnie wtedy porażające. Naprawdę takie
strasznie smutne i dojmujące.
I teraz nawet
obie historie są chyba z zeszłego roku.
Jedna dziewczyna
chyba francuska wspinała się i powiał
silniejszy wiatr i ją zrzucił w
przepaść. Ona zostawiła dwoje małych
dzieci,
a była wiesz profesjonalistką. I z
zeszłego roku historia. Jeden tata wziął
dwoje dzieci, jedno swoje i przyjaciela
tego syna. Ten chłopiec drugi, on
trenował hokeja, miał 17 lat czy 16
i zeszła lawina obok nas, rozumiesz? I
on już nigdy nie wrócił. I teraz wyobraź
sobie tego ojca,
nie swojego dziecka, ale on był
odpowiedzialny za tego chłopca i on
zginął, a ten chłopiec był jeden i potem
ja przeczytałam, bo on trenował hokeja,
nasze dzieci trenują hokeja, taką
wiadomość, która napisała jego matka na
te grupy hokejowe, zapraszając na
pogrzeb
i to są historie, które wiesz, zostają
ci pod skórą chyba na zawsze. To było
jej jedyne dziecko, więc
dużo jest takich historii. jest jak
mieszkasz w tym miejscu to niestety
obcujesz ze śmiercią i to jest
to jest taki niepokój w tle trochę
prawda
wiesz co nie chcesz o tym tak myśleć bo
to miejsce ci daje bardzo dużo dobra i
równowagjs
cię uczy szacunku do przyrody i szacunku
do do góry ale w ogóle do przyrody nie
lekceważenia tego czytania prognozy
pogody odpowiedzialności i i na pewno
nie szarżowania Paweł, który wiesz
Nasze dzieci są małe, ale one doskonale
wiedzą, co to jest detektor
antylowinowy.
I oni jak idą jeździć poza trasem, nawet
poza trasami z klubem, to też mają
plecak, mają tam łopatę, mają sondę,
mają detektor antylawinowy i to jest ich
obowiązek, żeby potrafić to obsługiwać i
żeby wiedzieć, co się z tym robi. Więc
na szczęście oni są uczeni od małego
odpowiedzialności w górach i szacunku do
gór. Ja też tego się bardzo nauczyłam,
bo ja akurat w ogóle ze sportami miałam
tak, że mimo, że ja je robię wyłącznie
dla przyjemności, a to jeszcze, a to
jeszcze, a teraz jak widzę, że schodzi
mgła, bardzo grzecznie wracam na dół.
Mimo że miałam przebiec tyle a tyle, a
jestem w połowie, bardzo grzecznie
zawijam się na dół, bo tam nie ma
żartów.
Zdobyłaś Mon Blown?
Tak.
Wspięłaś się na Monl
i jak to? Dlaczego to tego nie
wymieniłaś jako swojego przekroczenia?
zapomniałam o tym,
ale to chyba nie jest coś łatwego. Ja
dlatego sobie pomyślałam, że może to
jest coś super łatwego, że nie
wymieniłaś tego z cyklu te przekroczenia
siebie.
Słuchaj, jakoś o tym nie pomyślałam.
Widzisz, o oczywistej rzeczy nie
pomyślałam. To było dawno temu, to było
przed dziećmi. To było jedno z
najpiękniejszych przeżyć w moim życiu i
doświadczeń w moim życiu.
Trudne.
Wejście, nie, bo ja nie mam choroby
wysokościowej i dobrze znoszę wysokość,
więc nie kręci mi się w głowie, nie
wymiotuje i tak dalej, a różnie może
być. Wchodziłam z Pawłem i z moją
koleżanką, z Magdą Rakowską.
Paradoksalnie wiesz co najbardziej
zapamiętałam z tego? No widoki wiadomo,
ale zejście
bo
zejście jest bardzo często i większość
wypadków w górach wysokich wydarza się
podczas zejścia, bo już jesteś wiesz po
szczycie, już ci się wydaje, że możesz
wyluzować, ale też jesteś dużo bardziej
zmęczona i dużo bardziej wyczerpana i
wtedy trzeba bardzo uważać. I tam się
wydarzyły dwie historie. Jedna była
taka, że oderwał się taki kawałek, taka
bryła lodu i mnie podcięła i ja się
wywróciłam i zrobiłam to z automatu.
Wyjęłam czekan i go wbiłam, żeby nie
zlecieć razem z tym. Y w ogóle o tym nie
myślałam. Żaden mój wyczyn to to był to
to było po prostu był odruch. M. Ale
poczułam, że ta noga mnie potwornie
boli. I Paweł wtedy powiedział, i tu
wtedy zrozumiałam na czym polega rola
przewodnika wysokogórskiego. Mówi sadzia
nie oglądamy tego, teraz musimy stąd iść
po prostu. Tu jest lawiniasto, musimy
natychmiast się stąd zebrać. Więc on
natychmiast nam nas stamtąd zabrał i
bardzo mądrze nie pozwolił mi obejrzeć
mojej nogi,
żebyś się nie przeraziła,
bo jak wyszłam na dół, to ona już była
fioletowa od kostki do uda i to mi
schodziło przez kilka miesięcy.
E, i zaskoczenie było takie, bo poszłam
do lokalnej apteki i dostałam tylko
arnikę. Dostałam homeopatyczną arnikę,
słuchaj, w kulkach i żel. I to było
wspaniałe i to naprawdę genialnie
podziałało. Ale druga historia,
pamiętam, to zmęczenie. żeśmy wchodzili
tego samego dnia bez nocowania w
schronisku i schodziliśmy tego samego
dnia
i
ja już byłam naprawdę zmęczona i
wydawało mi się, Boże, ta droga się nie
skończy, to tyle trwa, przecież to trwa
wiele godzin to schodzenie, ona się nie
skończy i Paweł miał taką genialną
metodę
celu takiego,
który jesteś w stanie objąć i wzrokiem i
rozumem, czyli mówił: "Zobaczcie,
widzicie te namioty kolorowe tam, to tam
zrobimy przerwę". I ponieważ ty to
widziałaś, to wydawało ci się to
osiągalne. To a tam zjemy kanapkę, a tam
coś. I dawał nam takie etapy,
które byłaś w stanie objąć właśnie albo
wzrokiem, albo rozumem. I to zadziałało
genialnie, bo nie myślisz sobie:
"O Boże, nigdy nie znam tego egzaminu,
tylko myślisz sobie: "To teraz się
nauczę dwóch stron". I to dokładnie tak
działało i to było wspaniałe, bo
ponieważ ja to widziałam, nie no tak, są
te namioty, tam kanapka, no to super, to
dojdziemy. I tym sposobem nas
bezpiecznie sprowadził na dół
i pomyślałam sobie tak, to są te małe,
wielkie kroki i
wiesz, no góry jak każdy sport to jest
przede wszystkim głowa. Wiadomo, że
trzeba być przygotowanym,
odpowiedzialnym i tak dalej, ale głowa
to jest jak w każdym sporcie to jest po
prostu czynnik no nie do przecenienia.
Widzisz w takim razie jakieś mankamenty
życia w szamonii?
Tak,
bo opowiadasz o miejscu jako naprawdę
płynącym mlekiem, miodem.
Nie, nie jest, nie jest masa. Wiesz co,
ja, ja w ogóle mam taką naturę, że Paweł
się śmieje, że ja nie narzekam tak, że z
największej porażki staram się
zaczerpnąć jakąś lekcję, albo się nie
przejmować, albo patrzeć do przodu, a
nie wstecz. To pewnie dlatego.
Oczywiście, że widzę.
Francuzi poza tym, że kochają narzekać,
kochają strajkować i to jest ich sport
narodowy. Number one, to nie, nie tam
piłka, nie narciarstwo, nie coś, nie
ragby, tylko strajki. To jest sport
narodowy. Startują, strajkują panie z
przedszkola i panie ze świetlicy,
nauczyciele
i operatorzy
kolejek. Start strajkuje kolej i
kierowcy dowożący jedzenie starszym
ludziom i tak dalej, i tak dalej. Wiesz,
to jest po prostu ciągle ktoś strajkuje.
Na to patrzę z z przymróżeniem oka, ale
naprawdę tak jest. I na przykład
dostajesz SMS: jutro proszę zabrać
dzieci między 11:20 a 13:30 ze szkoły,
ponieważ jest strajk
nawet w takiej mieścinie jak Szamonij.
Oczywiście zdarzyło wiele razy, więc to
jest jedna taka rzecz. Biurokracja.
Jeśli ktoś uważa, że Polska jest
biurokratycznym krajem
mhm
albo że Polacy narzekają, uwierzcie mi,
Polacy są uśmiechnięci, radośnie nie
narzekają i jesteśmy tak współczesnym i
nowoczesnym krajem, że w porównaniu z
Francją, która jest krajem pieczątki i
papierka, wyobraź sobie, że przed
pandemią za wiele rzeczy nie można było
zapłacić przelewem. Gotóweczka albo
uwaga czek.
Wiesz, że cały czas istnie Ja mam
książeczkę czekową.
Zaraz powiesz, że jeszcze faksów
używają.
Nie, ale książeczka czekowa. Wypisujesz
normalnie. Ja ja z czekami się zetknęłam
raz w życiu, kiedy podróżowałam po
Europie w wieku lat 16 i były takie
takie to się nazywało travel cheek czy
coś takiego. Miało się coś takiego i
tutaj w paseczku się nosiło na biodrach.
Czeki mają się świetnie we Francji i
naprawdę trzeba było przynieść gotówkę.
Jak miałam zapłacić yyy za mojego psa,
za jego ubezpieczenie tam i numerek, to
musiałam wysłać uwaga czek yyy do
jakiegoś ogólnego systemu. Nie mogłam
zapłacić przelewem. Wyobraż se, że
wkładasz czek do koperty i wysyłasz? W
ogóle to to jest jakiś kosmos. Więc
biurokracja na 100%. No to narzekactwo i
pufanie i tacy, że oni są najwspanialsi,
to na pewno wiesz co, każde góry są
surowe i czasem musisz wstać o 5:00 nad
ranem, żeby odkopać samochód i wyjechać.
Mimo że oni mają świetnie tam zima nie
zaskakuje drogowców, jak tylko pada
śnieg, to oni te solarki i to wszystko
wyjeżdża i to działa genialnie. No ale
oni ci odśnieżą parking, no ale
przesunął ten śnieg na bok, czyli ty
musisz to przesunąć z powrotem, żeby
wyjechać samochodem. Więc zdarzyło mi
się, że wjechałam na parking i
zadzwoniłam do Pawła. Mówię: "Paweł,
stoję na środku, zablokowałam
wszystkich, on się nie chce ruszyć".
Więc na pewno to, że musisz odmrozić
wcześniej szyby, że musisz sobie
przynieść drewno, żeby było ciepło na
dole, wiesz? No to jest surowy górski
klimat, ale ja się do tego
przyzwyczaiłam. Ja lubię takie proste
czynności fizyczne, bo one gdzieś mi
dają spokój w głowie, wiesz? Są takie
trochę pierwotne też, prawda? I chyba
człowiek, który zdroworozsądkowo
podchodzi do życia, potrafi czerpać z
tego taką energię i siłę, przyjemność,
prawda?
Naw sobie odkryłam. Ogrodniczka.
O, szamo ogrodniczka.
Pomidory. Oczywiście pomidory i były
przepyszne. Co my jeszcze mieliśmy?
Pomidory, sałatę, rzotkiewki,
selera cukinie, dynię. To miałam oraz
kwiaty. Ja mam w donicach, w skrzynkach
kwiaty, w ogrodzie kwiaty. Najfajniejsze
jest to, że ja je sadzę na przykład w
listopadzie. No bo dużo tych cebulek się
sadzi w listopadzie i ja kompletnie
potem nie pamiętam gdzie ja zasadziłam i
co i na wiosnę jak to wychodzi. To ja
się cieszę jak dziecko, które ma
prezenty, których nie oczekuje i o
których zapomniało, więc to też odkryłam
Szemoni. Nie, nie są absolutnie są
mankamenty, oczywiście, że tak, ale jest
też tak jak mówię, no ja po prostu się
dla mnie jest szklanka do połowy pełna,
a nie od połowy pustej.
A czy życie jest w takim razie drogie?
Cholernie. Jezus, to jest mankament, o
tym zapomniałam. Jest absurdalnie
niewyobrażalnie
drogie. Absurdalnie. To nie ma żadnego
uzasadnienia,
ale jeszcze bardziej niż w innych
częściach Francji. Masz porówn.
To jest jedno z najdroższych część
miejsc we Francji, tak jak Lazurowe
Wybrzeże, tak jak Paryż. No szamuni
niestety jest cholernie drogie. Myślę,
że za sprawą turystów
nawet jeżeli jesteś już takim prawie
lokalesem, tak jak ty i znasz te
rozwiązania, gdzie może być taniej,
gdzie może być łatwiej,
nawet nawet nawet ja się śmieję, że
idziesz do sklepu i naprawdę nic nie
kupujesz. Jakieś masz trzy produkty
podstawowe w koszyku i mniej niż 70 € to
w sklepie nie zapłacisz.
Po prostu nie zapłacisz. jest
absurdalnie drogie. Absolutnie wszystko.
Sporty dla dzieci są tanie, bo są bardzo
dofinansowywane przez gminę i to jest
ogromny plus. Natomiast życie jest
potwornie tanie. My wynajmujemy tam dom,
nie mamy własnego. Chociaż ja o tym
marzę, bo ja potrzebuję bazy. Bazy,
która jest moja. Tak. Ja ja tego
potrzebuję dla mojego poczucia
bezpieczeństwa. Nawet gadałam o tym
ostatnio z Pawłem, że on się śmieje, że
właśnie gdziekolwiek mnie wywiezie, to
ja stworzę dom. Ja mówię tak, ale muszę
mieć bazę, z której wyfruwam i to jest
dla mnie
niezbędne. Paweł jest nomadem. On nie
musi mieć bazy. On może raz tu, raz tam
i to mogą być cudze miejsca. A on już
wie, bo ja już to wielokrotnie
komunikowałam,
że jedno z miejsc musi być moje. Po
prostu moje, moje takie, że ja tam nie
idę na żadne kompromisy, że ono jest
moje. Więc mam nadzieję, że takie
miejsce będzie, czy tam, czy gdzie
indziej, bo bardzo tego potrzebuję.
Myślę, że coraz bardziej. No więc pewnie
ten moment się zbliża.
No właśnie. Czy wy czujecie, że
zostajecie na dłużej w szemoni? A może
na zawsze? Czy już czujecie, że goni was
inne miejsce na świecie?
Myślę, że to nie będzie nasze docelowe
miejsce. Myślę, że być może będzie za
dla któregoś z naszych chłopców. Być
może, ale może nie. Paweł bardzo tęskni
za Warszawą. Ja się śmieję, że jest
sentymentalnym wilkiem. Jest taka bajka
o sentymentalnym wilku, który wychodzi z
domu, no musi zdobywać pożywienie, ale
ciągle się nad kimś lituje. A to nad
siedmioma świnkami, a to nad chłopcem
uwolnionym od olbrzyma,
a to nad kim, a to nad kimś i w końcu
chodzi głodny i po prostu nikogo nie
może zjeść, bo się tak lituje. Jest taki
sentymentalny.
I Paweł jest takim sentymentalnym
wilkiem. On, który w ogóle jest wilkiem
i potrzebuje samotności i przestrzeni i
ciszy, mówi nagle mówi: "Boże, to maza
jest takie piękne". Ta Warszawa taka
cudowna. Ja mówię: "Boże, jaki ty jesteś
śmieszny, Paweł. Po dwóch tygodniach
będziesz miał w tej Warszawie czarne
podniebienie, bo będą cię korki
wkurzały." On mówi: "No pewnie tak".
Wiesz co, tu zawsze będzie nasz dom w
Polsce i w Warszawie. To w ogóle bez
dwóch zdań my tu mamy nasze mieszkanie.
No ja tu jestem regularnie, naprawdę
regularnie, ale myślę, że jest bardzo
duże prawdopodobieństwo,
że wylądujemy nad wodą. I nie wiem czy
to będzie jezioro czy ocean czy może,
ale mamy takie marzenie i Paweł i ja, że
siedzimy sobie na tarasie
z widokiem na wodę,
czytamy książki i gadamy.
Czyli jednak twoja natura tu zwycięży
być może
tak my i
bardziej wodna i słoneczna. I tak myślę.
Ja im jestem starsza tym myślę, że Paweł
też jest bardziej człowiekiem wody niż
kur. Jakkolwiek absurdalnie by to
brzmiało w przypadku przewodnika
wysokogórskiego.
Podobno starsze pokolenia w Szamonii
słyszą lodowiec, czują lodowiec. To jest
prawda.
Oni w ogóle widzą i czują pogodę. Wiesz
co to jest niesamowite? Oni są tak
związani z naturą. To jest w ich DNA, to
jest w ich krwi. Oni po prostu wiedzą,
czy będzie padał śnieg, ale nie dlatego,
że przeczytali sobie na Google tam wiesz
pogodzie czy jakiejkolwiek innej, tylko
oni to czują. Oni patrząc na niebo
wiedzą czy będzie za załamanie pogody.
To jest ja myślę, że to jest też u nas z
góalami, że że oni po prostu to czują
nosem i to jest przepiękne. To jest taka
więź z naturą niewyobrażalna. Słuchaj,
moja nauczycielka francuskiego,
ona chodzi do lasu i zbiera zioła,
zbiera grzyby. Oni korzystają z tej
natury. Ten szef knajpy, o których, o
którym ci mówiłam, który robił tą tartę
jagodową, on zbiera jagody. On ma swoje
tereny, gdzie zbiera jagody. Oni są z tą
naturą. Może je kupić oczywiście, ale
oni są tak organoleptycznie z tą naturą
związani. To jest przepiękne.
A czy w takim razie ty już nauczyłaś się
jakiś takich trików rozpoznawania
natury, rozpoznawania pogody? Czujesz to
w sobie? Tego takiego starego wiesz,
wilka, bo to mi się z takimi
atawistycznymi starymi odruchami naszymi
naturalnymi kojarzy. My tak mieliśmy,
wiesz, w jaskiniach jak żyliśmy.
Tak, tak. Nie, ja tego nie mam, ale może
dlatego, że zbyt intensywnie żyję. Ja
jednak sprawdzam pogodę w komórce, ale
moje dzieci to mają
po kolorze chmur. Jesteś w stanie spraw
Paweł to ma. Paweł to ma i on naprawdę
wie. On wie, że jak jest taka mała
chmurka nad Mąblą, to będzie załamanie
pogody chociażby było niebo totalnie
błękitne i nauczył tego naszych chłopców
i oni to też czytają. Paweł to wie. Ja
mówię jak to nawet bardzo często klienci
mówią: "Ale co to opowiadasz? Dlaczego
nie możemy wyjść?" No proszę cię,
błękitne niebo, słońca. On mówi:
"Zaczekaj do 14:00". I nagle o 14:00 to
błękitne niebo lazurowe robi się szare,
groźne, z grzmotami i po prostu leje
deszcz i jest totalna mgła. Ja nie wiem
skąd on to wie. No on to wie. Ja nie
wiem.
W Dolinie Szamoni podobno w ogóle panuje
taki specyficzny mikroklimat, że potrafi
się zmienić pogoda drastycznie w ciągu
dosłownie kilku godzin. Prawda?
Tak jest. Tak jest. I dlatego właśnie to
to ja się zawsze śmieję, bo to klienci
nie mogą w to uwierzyć. Mówią nie
idziemy w ogóle. Paweł mówi wracamy. I
to jest fajne w ogóle. przewodników, że
oni są tak zdecydowani przekazując
to, co no muszą, bo to wiesz, oni
odpowiadają za swoje życie i za życie
innych, ale on mówi:
"Będzie załamanie pogody, wracamy."
Paweł na przykład wie, ktoś mówi: "A
dlaczego nie pójdziemy tędy?" I tak
Paweł patrzy, no spieprzy się 5 met czy
10, złamie nogę, czy rozerwie tylko
spodnie na tyłku. " Dobra, spodnie na
dupie". Mówi, to możesz spróbować. Bam,
spodnie na dupę rozdarta. Mówi: "Jaki on
jest grzeczny do końca całej wyprawy."
Po prostu już nic nie mówi, bo bardzo
często ludziom się wydaje, że wiesz, że
wiedzą lepiej: "A dlaczego nie tu, a
dlaczego tam?" Bo przecież on przeczytał
w jakimś opisie, że można też tamtędy.
Albo nie, no ale dlaczego ty nie chcesz
dzisiaj wyjść w górę? No jest taka
piękna pogoda i to jest to, o czym
mówisz. Po prostu ta pogoda się potrafi
drastyczne zmienić na pstryknięcie. No
nie spodziewasz się tego. Masz piękne
słońce, piękny kolor nieba i nagle ban i
świat się zmienia o 180 stopni. A
zdarzało się, że Pawła ktoś kiedyś nie
posłuchał i był mądrzejszy i został,
musiał go zostawić? Nie, nie można
takich rzeczy chyba robić, prawda?
Nie, oni, oni po prostu jeśli ktoś by
został, to to wtedy zostaje na własną
odpowiedzialność.
E, i Paweł na przykład wie, jak wchodzą
na Blanka. I tym ludziom mi się wydaje,
że przecież już widać ten szczyt. On
jest tak blisko, przecież on jest w
zasięgu ręki. Paweł mówi: "Wracamy".
On mówi: "Nie, nie, nie, spróbujmy". I
Paweł mówi: "Dobra, to za 10 minut to on
mi sam powie, że wracamy". I m ja 10
minut mówię: "Nie, wracamy, słuchaj, nie
mam sił".
On, on wiesz co? Myślę, że przewodnik
poza ogromnym doświadczeniem, czytaniem
pogody, rozpoznawaniem umiejętności
swoich klientów, oni też muszą być
świetnymi psychologami i bardzo często
są i oni wiedzą gdzie mogą jeszcze
pozwolić, a gdzie po prostu ten człowiek
za chwilę i tak sam pęknie i zrezygnuje,
bo nie ma bata, bo to co nam się wydaje,
wiesz, to największa mądrość czy
himaleistów, czy alpinistów, czy
przewodników yyy wysokogórskich, to jest
ta, kiedy zawrócić,
żeby nie ryzykować.
Kiedy zaw tam tam nie może być ego, tam
nie może być ja wam pokażę. No w ogóle
to to jest totalna bzdura. Kiedy
zawrócić. Pamiętam jak Kinga Baranowska
wiele lat temu mi to powiedziała, że jej
największa umiejętność to jest
rozpoznanie kiedy wracam,
bo to jest najważniejsze, prawda? Żadna
natura nie jest warta
własnego czy czyjegoś życia.
Nie, w ogóle życie jest najcenniejsze.
Ten czas mamy tutaj tak bardzo
ograniczony, że trzeba go naprawdę
celebrować każdego dnia i bezsensownie
nie ryzykować. Myślę, że to jest
najpiękniejsza kropka naszego
dzisiejszego wywiadu, naszej rozmowy i
bardzo ci dziękuję za twoją opowieść o
szaboni. Dziękuję bardzo i zapraszam.