Speaker A

Dit is alweer de zeventiende aflevering van onze podcast Derde Ronde LE.

Speaker A

De vorige aflevering werd al even gememoreerd dat er in München 1972 hele verschrikkelijke dingen plaatsvonden, Rick.

Speaker A

En wij vonden het een goed idee om ook bij die kant van de Olympische Spelen eens even in deze aflevering stil te staan.

Speaker B

Ja, inderdaad Boudewijn.

Speaker B

En dan is het ook heel wrang natuurlijk dat juist deze spelen van 1972 gestart werden als de vrolijke spelen.

Speaker B

En ja, die kantelden ineens in een tragedie.

Speaker B

Want op dinsdagmorgen, 5 september, zagen twee telefoonmonteurs smorgens om kwart voor vijf een groepje mannen, voor het merendeel gekleed in trainingsdiër en met tassen, over de omheining klimmen.

Speaker B

En ze sloegen geen alarm.

Speaker B

omdat ze in de verronde stelling verkeerden dat het deelnemers waren die vertier in de wereldstad München hadden gezocht.

Speaker A

Volgens mij hadden ze er zelf adidas pakken aan, wat toen natuurlijk iedereen droeg.

Speaker B

Dat klopt en wat zich een kwartier later afspeelde, meldt George Sieber, als psycholoog verbonden bij de politie van Beieren, in een vrijgegeven rapport.

Speaker B

Om vijf uur in de morgen klimt een commando groep over de muur van het Olympisch dorp.

Speaker B

De indringers bezetten het complex waar de ploeg uit Israël is gehuisvest.

Speaker B

Er wordt geschoten en er wordt rook gezien.

Speaker B

Naderhand bleek dat Palestijnse terroristen de 35-jarige worstelcoach Moshe Weinberg hadden doodgeschoten en zijn lijk werd op straat gegooid.

Speaker B

Om acht minuten over vijf belden de Palestijnen hun voorwaarden door en stelden negen uur als deadline.

Speaker B

Het Olympisch dorp werd om zeven uur hermetisch afgesloten.

Speaker B

Boudewijn, wat denk je dan?

Speaker A

Dan hoor ik dat en dan zit ik me inderdaad te verplaatsen naar al die sporters die daar waren en de beperkte coverage via de televisie.

Speaker A

Dat dit soort beelden en dit soort signalen en verhalen dan ineens naar buiten komen.

Speaker A

En dan denk je, wat is er in godsnaam daar aan de hand?

Speaker A

Wij waren allebei denk ik nog veel te jong om dat nu nog te herinneren.

Speaker A

Maar zeker de jaren daarna is dat toch zo vaak teruggekomen, dat onze generatie daar toch wel een zekere herinnering aan heeft.

Speaker A

En dat was huiveringwekkend.

Speaker A

En er waren al wat kapingen en dergelijke geweest.

Speaker A

En dit kan je denk ik qua impact misschien wel vergelijken wat er natuurlijk op 9-11 in Amerika is gebeurd.

Speaker A

En dat was natuurlijk veel groter schaal, dat weet ik wel.

Speaker A

Maar even gewoon de impacten die dit had, dat dit mogelijk was in de wereld.

Speaker A

en dat dit dan uitgerekend ook nog in Duitsland plaatsvindt tijdens de Olympische Spelen.

Speaker B

Het is natuurlijk ook wel zo dat het vooral eigenlijk voor het eerst ook bij de sport betrokken werd.

Speaker A

Ja, heel duidelijk natuurlijk.

Speaker A

We hebben al eerder in een aflevering die relatie politiek en spelen met 36 Berlijn natuurlijk besproken.

Speaker A

Maar dat dit soort geweld werd gebruikt, dat was natuurlijk voor de eerste keer inderdaad.

Speaker B

Nou ja, de Palestijnen verschansten zich met negen gijzelaars die aan handen en voeten waren vastgeklonken in een kelder.

Speaker B

En ondertussen was er een tweede dodelijke slachtoffer en dat was de gewichtheffer Josef Romano.

Speaker B

In Beirut schreef om 10 uur een woordvoerder van de Palestijnen de aanslag aan de groep Zwarte September toe.

Speaker B

De eisen van deze terreurgroep luiden vrijlating van 200 door Israël gevangen gehouden Palestijnse commando's voor 12 uur s morgens.

Speaker B

Maar in Tel Aviv besliste de regering van Israël om 11 uur nooit aan deze voorwaarden te zullen gaan voldoen.

Speaker B

En wat ook zo bizar was, de spelen gingen gewoon door in die tussentijd.

Speaker B

Mark Spits, zevenvoudig gouden winnaar, stak in het perscentrum zijn verhaal af en in de boksarena werden nog knock-outs geregistreerd.

Speaker B

Om twee uur pas staakte de televisie haar uitzendingen, vooral om met de Palestijnen zo onmogelijk te maken via dat medium contact met de buitenwereld te kunnen leggen.

Speaker B

Ja, en dan is daar natuurlijk ook de stokoude president van het IOC, de Amerikaan Avery Brundage, maakte om vier uur bekend dat de Spelen 24 uur werden opgeschort.

Speaker B

En Boudewijn, daarna veranderde het Olympisch dorp in een militaire vesting.

Speaker B

Politie en militairen, veelal in sportkleding, grendelden het dorp hermetisch af.

Speaker A

Jij noemde net even die Mark Spitser, die was zelf van Joodse afkomst.

Speaker A

En na die gijzeling is hij onder zware beveiliging meteen geëvacueerd uit München.

Speaker A

Uit angst dat er misschien nog een geiseling zou plaatsvinden.

Speaker A

En dan zou hij natuurlijk ook wel in beeld kunnen komen.

Speaker A

Moet je nagaan wat een enorme impact dat natuurlijk heeft gehad.

Speaker B

Ja, en dan zeggen ze ook gedurende enige tijd, althans dat werd door de autoriteiten gesuggereerd, leken de kansen om verder bloedvergieten te voorkomen groot.

Speaker B

De terroristen en gegeiselden werden zoals was geëist in een bus naar het vliegveld gebracht, waar een Boeing 727 van de Lufthansa klaar moest staan.

Speaker B

En ja, hier volgde een charge.

Speaker B

Om half twaalf meldde een politieofficier dat alle gegeiselden waren bevrijd.

Speaker B

En de Wereldpersbureau stuurde dat goede bericht de wereld in.

Speaker B

En men ging die nacht slapen in de veronderstelling dat de aanslag twee mensenlevens had gekost, maar de volgende dag zou blijken dat de werkelijkheid veel dramatischer zou zijn.

Speaker B

Negen Israëliërs waren vermoord en ook één Duitse politieman.

Speaker B

Vijf Palestijnen vonden de dood.

Speaker B

Ja, die volgende dag, dus de woensdag, werd in het Olympisch Stadion een herdenkingsdienst door het IOC gehouden ter nagedachtenis van de gevallen sportlieden en de politieagent.

Speaker A

En voor zover ze dat hebben kunnen reconstrueren is het dus waarschijnlijk zo gegaan dat tijdens de bestorming, ik zeg maar even door de Duitse mariniers, ik moet het maar even zo uitdrukken, het was gewoon Duitse politie, maar zijn de Palestijnen gaan schieten en hebben ze die Geislers doodgeschoten.

Speaker A

En duidelijk zijn ze zelf natuurlijk ook grotendeels doodgeschoten.

Speaker A

Maar dat is wat er uiteindelijk gebeurd is.

Speaker A

Maar natuurlijk ook min of meer een soort zelfmoordcommando's.

Speaker B

Het bleek ook dat Duits politie toch wel behoorlijke fouten heeft gemaakt in die aanzet tot de bevrijding.

Speaker A

Ja, dat klopt.

Speaker A

Dat zie je ook in die film waar ik de vorige aflevering over had, die vorig jaar verschenen is, dat dat allemaal uit de mate knullig is gegaan.

Speaker A

Het enige wat we ons daar, en met name de jonge luisteraars, tegen moeten bedenken is dat je had toen natuurlijk totaal geen internet, geen mobiele telefoons.

Speaker A

Het was veel moeilijker om aan juiste informatie te komen.

Speaker A

En dat was natuurlijk ook totaal, totaal onverwacht.

Speaker A

Dus ja, dan worden er natuurlijk ook gewoon in de hectiek, ook in Duitsland, domme beslissingen genomen.

Speaker B

Maar dan ook weer het bijzondere was.

Speaker B

Met bijna unanieme steun van alle landen besloot Brundage deze bijeenkomst met The Games Must Go On.

Speaker A

Hetzelfde als in het wielrennen.

Speaker A

Parijs wacht niet, zeggen ze dan toch.

Speaker A

Het is een beetje hetzelfde.

Speaker A

Dat is toch ook wel een hele discussie eens een keer die gevoerd moet worden.

Speaker A

Of je dan inderdaad moet zeggen The Games Must Go On.

Speaker A

Ik kan natuurlijk zeggen, sporters hebben vier jaar gewerkt naar hun doel toe en die moeten daardoor ook niet nog eens de dupe zijn.

Speaker A

Maar er zit natuurlijk ook een hele andere kant aan.

Speaker B

Ja, en er zijn wel een paar landen en een aantal atleten uit diverse teams die besloten om na dit dieptragische incident hun koffers te pakken en direct af te reizen.

Speaker A

Ja, waaronder ook een paar Nederlanders, hè?

Speaker B

Ja, zeker.

Speaker A

Dat is eigenlijk toch ook waar dat dat op individuele basis dan beslist is.

Speaker A

Twee hockeyers van de 25, zeg maar even, selecties 25.

Speaker A

Dat zou toch ook van hoger hand gewoon gezegd moeten worden.

Speaker A

We gaan of als ploeg of niet.

Speaker B

Ja, en een van hen was niet zomaar iemand, want dat was Paul Lidtjes.

Speaker A

Ja, dat is later ook wel gebleken.

Speaker A

Die was behoorlijk principieel, wat natuurlijk wel prima is.

Speaker A

Met dat soort correctors komen we dan toch wel vaak naar boven.

Speaker B

Een vreselijk gebeuren, waar helaas München 72 mee te maken heeft gehad.

Speaker B

En dus de Olympische Spelen.

Speaker A

Ja, meer dan zwarte bladzijden in de Olympische geschiedenis.

Speaker A

Maar goed, dat zal ook weer in LA straks, in 2028, waar onze podcast natuurlijk ook over gaat.

Speaker A

ook een enorm issue zijn.

Speaker A

Ik kan me nog herinneren dat Nico Riens in onze aflevering vertelde dat als zij moesten afreizen naar de roeibaan, dat was nogal best wel een afstand begreep ik toen van hem, dat die roeiploegen ook allemaal onder enorme politiebegeleiding naar die roeibaan werden gebracht.

Speaker A

En dat was dus, als ik het goed heb in 1984, En nu in 2028, met wat er nu al gebeurt in Amerika zelf ook, zullen de veiligheidsmaatregelen enorm zijn.

Speaker A

En dat zag je eigenlijk misschien gisteren al met die WK-loting in Washington.

Speaker A

Want de verslaggevers van de universiteit gaven aan dat ze geloof ik al een half uur in de rij hadden gestaan.

Speaker A

En dat werkelijk elk stukje overremt en elke pen en alles wat ze bij zich hadden werd gecontroleerd.

Speaker A

En dat alleen maar voor die lotingsceremonie.