In de vorige aflevering van de 100% Expert podcast sprak ik podcastexpert Simone Snaterse over
het starten van een podcast. Want dat is een groeiende markt die veel kansen biedt
om je publiek te bereiken en je kennis voor het voetlicht te brengen.Als je kiest
voor een podcast, dan kies je indirect ook een format, namelijk audio. Audio is een
van de vier basisformats voor content, naast tekst, visuals en video. Een keuze voor een
of meer van die vier basisformats is een belangrijke keus binnen je content. Hoe maak
je zo’n keuze dan heel bewust, zodat jij in jouw situatie het beste uit zo’n
basisformat haalt?Mijn naam is Linda Krijns en als contentstrateeg help ik kennisprofessionals en kennisintensieve organisaties
om hun expertise nog beter zichtbaar en vindbaar te maken zodat hun expertmerk groeit.Als je
formatkeuzes maakt, begint het in feite bij een keuze voor een basisformat. En dan zijn
er in feite vier opties die je hebt waarvan
je er één, meer of misschien wel allemaal kan kiezen.
En op zich zijn die opties niet zo heel verbazingwekkend:
Tekst, visuals, in allerlei soorten en maten, video
of
audio. Dat zijn in feite de basiskeuzes die
je hebt. En die van visuals wordt vaak over het
hoofd gezien.
Maar ik vind visuals
wel interessant om erbij te nemen, omdat je daarmee
ook ontzettend veel kan bereiken. En er zijn zoveel
subformats binnen het format Visual, dat je
daar ook ontzettend veel mee zou kunnen doen.
Dus als je het dan hebt over die keuzes, welk
format past dan het best? Ik wil je niet zeeziek maken,
maar ik zet mezelf even naar de linkerkant. En dat is
natuurlijk de vraag waar het om draait en die je uiteindelijk wil beantwoorden.
En voor mij gaat het dan om vier verschillende
dingen. Vier criteria die je zou kunnen hanteren
op het moment dat je zegt ik ga nog eens een keer goed naar mijn
formats kijken en of ik daarin wel de juiste keuzes heb
gemaakt. Want de wereld verandert, je doelgroep verandert, de
technische mogelijkheden veranderen En dan is het jammer als
je op een gegeven moment vol hart in iets wat je een
paar jaar geleden bent begonnen qua format. Als
voorbeeld, ik ben ooit begonnen met blog, een tekst
als basisformat. Alles op mijn website begon
met nieuwe blogartikelen en daar maakte ik dan nog wel eens spin-offjes van,
dus een korte video of een visual of social media berichten
en nieuwsbrieven, etc. Maar mijn startformat
was een tekst in de vorm van een blogartikel.
Maar je kunt op een gegeven
moment tot andere inzichten komen, want tekst heeft heel veel
voordelen. Maar andere formats hebben ook heel veel voordelen.
En inmiddels ben ik ook geswitcht en neem ik eigenlijk meer mijn
podcast als basisformat en doe ik daar
van daaruit nog heel veel meer dingen. Dus zo kun
je op een gegeven moment van basisformat veranderen
of je kunt een basisformat toevoegen naast de
podcast. Nu ook video en heb ik ook tekst en doe ik ook visuals.
Ja, als contentstrateeg moet je misschien wel alle vier basisformats
gewoon toepassen, dus dat is iets anders. Maar als je zelf
keuzes wil maken, omdat je zegt ja hallo ik ga echt niet aan die vier
dingen beginnen. Veel te veel. Ik wil er eentje tot primair benoemen
en misschien nog een andere tot secundair. Dan is het slim om te gaan
kiezen. En ik heb vier criteria waarvan ik zeg,
kies op basis daarvan. Dus die wil ik zo meteen toelichten.
En daar komen dan nog wat tips achteraan. Daarna nog een paar aandachtspunten,
precies als extra checks, bij, waardoor je het nog
verder kan finetunen en nog meer uit je content kunt
halen. Criterium Nummer 1 is voor mij je doelgroep. Daar
doe je het voor. Daar wil je een effect bij bereiken. Dus je
doelgroep is voor mij nummer 1. Wat
dicht bij nummer 1 staat, is wat is jouw verhaal?
Wat is je boodschap? Welke inhoud wil je voor het voetlicht brengen?
En welk format leent zich daar dan het beste voor? Dus dat zijn voor
mij wel twee cruciale ingrediënten... Om tot
een goede formatkeuze te komen. En die derde, die zal je
misschien verrassen. Kies voor de minste weerstand. Die moet ik
zo meteen even toelichten. Die spreekt misschien niet helemaal voor zich. Die vierde
spreekt wel voor zich. Je format moet passen bij de kanalen
die je kiest. Dat is niet zo heel erg schokkend, Maar ik
wil ze graag wat toelichten. En dat begint bij je doelgroep.
Hoe is de klik tussen jouw doelgroep en het
format dat je gaat kiezen? En daar moet je naar een aantal dingen gaan
kijken. En ik denk dan eigenlijk dat er twee basis-elementen
zijn waar je op zou kunnen letten. De eerste zijn de leerstijlen
van je doelgroep. Klinkt ingewikkelder dan het is. En de tweede
is de gewoontes van je doelgroep. En als je dan kijkt naar die
leerstijlen... Dan merk je dat mensen op hele verschillende manieren
kunnen leren. En misschien denk je nu wel van... ...Ja,
maar mijn content heeft niks met leren te maken... ...Is niet educatief
of iets dergelijks van aard, is heel anders. Maar die leerstijlen
geven ook aan dat mensen verschillende manieren hebben... ...Of verschillende
voorkeuren hebben voor de manier waarop ze content
consumeren. Dus dan is het heel slim om naar die leerstijlen
te kijken. Nou, in de literatuur over leerstijlen is er van
alles te vinden... ...En kun je naar van alles kijken, maar wat ik
je aanraad is om bijvoorbeeld te kijken van, willen mensen
iets visueel consumeren of
zijn het meer auditieve leerders? Misschien zeg jij
ook wel van, nou ik kan heel makkelijk dingen auditief
tot mij nemen, Daarom luister ik naar een podcast. Of je
hebt juist een voorkeur voor video. Maar video heeft dan wel weer als nadeel dat
je mee moet in het tempo van degene die de video gemaakt heeft. Natuurlijk
kun je hem sneller zetten.
Maar
je hebt met video als gebruiker gewoon wat minder controle.
Bij tekst heb je als gebruiker heel veel controle. Want
je kunt zelf beslissen, ik skip et cetera en ik doe eerst de kopjes
en dan lees ik hier nog een stukje en daar nog een stukje en ga
weer terug. Het kan wel bij een video, maar het is gewoon bij een video
onhandig. Dus denk na over hoe jouw doelgroep
erin zit. En is jouw doelgroep bijvoorbeeld heel
analytisch van aard... Wil men het naadje van de kous weten, dan kies
je voor andere formats. Dan kun je voor verdiepende teksten kiezen... White
papers, case studies, uitgebreide blogartikelen met
achtergronden... Onderzoeken, onderzoeksdata. Of wil
jouw doelgroep vooral dingen aan
de oppervlakte weten. En dat heeft natuurlijk ook met je klantreis te
maken, van waar is iemand in een beslisproces. Maar zo
kun je als je nadenkt over je doelgroep, kom je soms wel
tot inzicht dat je denkt... O, maar daar past dit
format heel goed bij. Hebben we dat? Heb ik
dat? Of heb ik dat nog niet? Zo kun je met die leerstijlen
wel heel goed aan de gang. En wat ook goed om te weten is dat
sommige mensen leren echt door te doen. Geef ze dan ook wat
te doen en dat is wel een uitdaging met je content en je
contentformat. Want dan moet je bijvoorbeeld denken over aan
een demonstratievideo waarbij ze iets na kunnen doen,
zelf kunnen gaan doen. Of dat je ze een tool geeft of een app
of een Chrome extensie waarmee ze dingen zelf kunnen gaan doen en
kunnen gaan prutsen.
Zo kun je van alles verzinnen. Maar die doelgroep en hoe
die jouw content gaat consumeren,
dat is een hele belangrijke. En dan tellen ook de gewoontes van je
doelgroep mee. Kijk, van een podcast weten we dat heel veel
mensen die onderweg beluisteren, in het OV of in de auto,
of tijdens het sporten of tijdens het wandelen en ook nog wel
tijdens andere activiteiten, bijvoorbeeld stofzuigen. Kan ook nog
schoonmaken, weet ik veel. Maar je zal het niet zo snel doen als je
een boek leest, want die twee dingen die interfereren met elkaar. Als
je aan het werk bent, zal je niet snel een podcast opzetten.
Dus kijk ook van wie is mijn doelgroep?
Wat zijn hun gewoontes? En wanneer en in welke
situatie staan ze open voor mijn verhaal?
En kunnen ze dat ook heel goed tot zich nemen. Dus die match
tussen doelgroep en je format vind ik een hele belangrijke,
vandaar dat die bij mij met stip op nummer 1 staat.
Maar op nummer 2 staat de match tussen jouw
verhaal en je format.
Hoe goed sluiten die twee op elkaar aan? En heb je
een format in je palet zitten dat jouw
verhaal, jouw boodschap echt heel goed voor het voetlicht kan
brengen. Kun je ook weer naar een paar dingen
kijken. Ik ga weer eventjes je niet zeeziek maken, hopelijk.
Waar bestaat jouw content uit? Ik noem het hier even een boodschap, want het klinkt
wat verheven. Maar waar bestaat jouw content uit?
Kies je ervoor vanuit je content strategie om vooral korte tips
te delen? Of zeg je ja, wacht even,
dat doen al zoveel andere content
aanbieders, concurrenten, economische concurrenten, maar ook
mijn concurrenten op het gebied van content. Daar kan ik me niet mee
ontscheiden. En het gaat bij mij om kennis en expertise. Dus ik
kies voor die verdieping. Het kan ook zijn dat
je een ander soort organisatie hebt...
Of andere activiteiten ontplooit waarbij het om nieuws en actualiteiten
gaat. En daar schaar ik ook eigenlijk publieksvoorlichting dan voor
het gemak onder. En wat ik daar straks al zei, met je
doelgroep en je leerstijlen... Misschien draait het bij jou ook wel
om hele praktische vaardigheden... Onder de aandacht brengen.
Dus Wat je wilt brengen, moet aansluiten bij een
format. Bij een korte tip, daar kom je al heel snel op of
korte teksten, of een visual die het beeld laat
zien en de tip heel bondig kan tonen,
of een korte video. Klinkt allemaal niet als hoge
wiskunde natuurlijk, maar zo zie je dat als je dan
daarover nadenkt dat je bij verdieping op hele andere
formats uitkomt. Langere video's, podcasts,
langere artikelen waarbij je echt achtergronden schetst
of een geschiedenis of valkuilen schetst om
veel meer te laten zien hoe je iets moet aanpakken en waar je voor op
moet passen. Dat zijn die valkuilen.
Of Cases, white papers, e-books,
onderzoeksrapporten. Dus dat zijn allemaal
vormen van tekst, eigenlijk. Die laatste die ik opnoem.
Al kun je een case-study natuurlijk ook in een videoformat gieten.
Maar je kunt dus... Als je deze basisindeling van
wat is nou de kern van mijn boodschap neemt, dan zie je al
dat daar ook weer bepaalde formatkeuzes eigenlijk
automatisch uit voortvloeien.
Maar dan, de volgende. Waar loop je
zelf warm voor? En dat heeft bij mij alles te maken
met, heb je wel of geen weerstand tegen een bepaald
format? Want wat mij betreft kies je voor de
weg met de minste weerstand. Wat past er bij
jou? Wat past er bij jouw organisatie? En
die kavia leg ik zo uit, met z'n gewicht. Maar daar kun
je naar een paar dingen kijken. En het hangt er vanaf of je alles
zelf doet of dat je dat met andere mensen in je organisatie
doet. Als het om jou draait, dan is het gewoon heel
fijn om te kijken wat past bij mij. Wat vind ik leuk?
Wat gaat mij goed af? Waar zit mijn aanleg dus?
Zit die bij schrijven? Of vind ik het prima om voor de
camera te komen? Heb ik misschien een hele fijne stem,
waardoor ik heel goed voor podcast zou kunnen kiezen? Dus die aanleg en
je eigen voorkeuren vind ik wel echt heel belangrijk. Ook waar ben
je goed in? De een is gewoon onwijs goed in
uitleggen. Dan kun je heel goed verdieping brengen en ook daar de
bijpassende voormaat voor kiezen. De ander zegt ik kan gewoon ontzettend
goed schrijven. Ik krijg altijd complimenten voor mijn heldere teksten. Dus je
competenties spelen er ook een rol bij. En dan slotten natuurlijk de
tijd, de budget en de middelen. Want het ene format
vraagt meer budget dan het andere. Als jij voor
visuals kiest als basisformat, dan is het fijn
als daar ook gewoon over die visuals heel goed is nagedacht. Zeker
als je dan ook met iconen of infographics gaat
werken. Dat is best wel een vak apart En vaak wil je daar dan ofwel
iemand voor inhuren... Ofwel aan iemand vragen dat hij hele goede
templates maakt. En video was tot
een tijdje geleden ook best wel iets met een hoge drempel.
Heel veel los van of je voor de camera wilde komen... Of dat mensen in
je organisatie voor die camera willen komen. Maar iedereen had ook het gevoel
van... Ja, daar moet een ploeg bij, er moet een script, we moeten editen... En
er moet dit, er moet zus. Er moet van alles. En
er moet eigenlijk nog steeds wel van alles... Maar je hebt nu bizar veel
tools die je kunnen helpen en die heel erg drempelverlagend
werken. Dus je hebt niet zoveel middelen meer nodig en je hebt niet zoveel
budget meer nodig om met video aan de gang te gaan. Podcast is een
beetje hetzelfde. Omdat podcast wat onbekender is, denken
mensen ook dat het heel ongewikkeld is om te doen. Maar je hebt
eigenlijk vooral een goede microfoon nodig.
En je hebt een edit software en je hebt een distributie
kanaal nodig. Maar dat is niet zo technisch. Editor
misschien wel, kun je uitbesteden. Maar ja, daar komt het budget weer bij kijken.
Maar er komen dankzij AI's nu echt steeds meer tools op de
markt, waaronder hele goeie, die ook dat editor best wel
makkelijk maken. En een microfoon kost niet zo veel. Ik
heb een hele goede en ik weet niet meer of die 100 of 200 euro
was, maar zeker niet meer. Dus dat valt wel mee.
Kies
geen formats
waarvan je bang bent dat je je er straks aan gaat vertellen. Want
op het moment dat je je gaat vertellen aan een format, dan
ga je voor jezelf drempels opwerpen en dan
wordt het steeds moeilijker om aan je eigen content plannen en planning
te voldoen. Je had bedacht van ik maak in die week maak ik die video
in die week maak ik die video et cetera en op het moment dat het
toch allemaal te lastig en weerbarstig blijkt, dan ga je er tegenop zien,
dan ga je het uitstellen, dan ga je het niet doen, dan ga je de
frequentie verlagen, et cetera. En van je oorspronkelijke plan, die bij
je contentstrategie hoorde waarschijnlijk, daar komt dan veel minder
van terecht. Dus je kunt je bij verkeerde keuzes behoorlijk
vertillen. Vandaar dat ik dit op nummer drie
heb staan, achter je doelgroep en je boodschap, die match
van die twee, die vind ik het meest cruciaal. Maar dit
is ook wel echt een hele belangrijke en veel belangrijker dan
het vierde criterium. Waarbij ik zei
van kijk ook naar de match met je kanaal.
Want heel veel formats passen bij heel veel kanalen. Start
vanuit je website bijvoorbeeld. Daar kun je de podcast embedderen, daar kun je je
video's embedderen, daar kun je je visuals in alle vormen en
maten erop kwijt. En je kunt er natuurlijk tekst en
allerlei soorten op kwijt. Bij een nieuwsbrief kun je in
feite ook alles kwijt. Op social
media kun je in heel veel gevallen
ook alle formats kwijt. Soms is het lastig om een podcast goed voor het
voetlicht te brengen of audio eigenlijk, maar de rest
past ook overal. Het is natuurlijk wel slim om erover na te
denken, de match tussen je format en je kanaal. Op het moment dat jij
zegt van Ik moet echt YouTube hebben, om wat voor reden dan
ook, bijvoorbeeld, omdat je ontdekt hebt dat het voor jouw doelgroep een hele
belangrijke zoekmachine is. Ja, dan wil je op YouTube,
maar dan moet je wel echt iets met video hebben. Ja, YouTube heeft nu
ook podcasts onderarmd, Maar die staan en vallen voor een
deel ook nog steeds met het beeld wat erbij zit. Niet helemaal hoor, er zijn
ook mensen die op YouTube alleen maar luisteren. Maar je ziet dat het
wat moeilijker is en met tekst en met beelden kun je daar
nagenoeg niks. Dus dat valt tegen. Maar
format kanaal, ik zie het als een vierde criterium en zie het ook als een
extra check en dan heb ik nog twee
andere extra checks voor je
Die eerste extra check heeft te maken met de kansen om
je content heel goed te hergebruiken. Het is een van
mijn stokpaartjes En ik vind hergebruiken echt ontzettend
belangrijk... Omdat het je zoveel mogelijkheden geeft... Om ook
bijvoorbeeld van het ene format een afgeleide ander format
te creëren... Zodat je bij nog meer leerstijlen, contentconsumptievoorkeuren
kunt aansluiten.
En als je het hebt over hergebruiken, dan is
dit denk ik wel een handig principelijstje. Vier manieren
waarop je content kunt hergebruiken door een identieke kopie
te maken. Bijvoorbeeld van bepaalde visuals,
die kun je zo op Pinterest zetten. Misschien denk
jij nu 'Pinterest, wat?' Pinterest is een hele
relevante zoekmachine voor heel veel onderwerpen.
Ga maar eens kijken. Klop iets in in het
zoekvenster wat met jouw vak te maken heeft. Een vraag
bijvoorbeeld. En je ziet al heel snel welke vragen mensen over jouw
vak in Pinterest stellen. En dat gaat veel meer dan
interieurreizen, trouwen, kids, weet ik veel, mode, noem maar
op. Dus een visual kun je in een op een
kopie op een andere plek zetten. Natuurlijk ook van het ene social
platform naar het andere. Van je website naar een social media
kanaal, van je website naar een nieuwsbrief, noem maar op. Artikelen
op je website kun je een op een kopiëren naar een LinkedIn artikel. Nee, het
is
niet meer de populairste vorm op LinkedIn om
het algoritme makkelijk in beweging te krijgen, Maar die artikelen zijn
wel goed indexeerbaar. En van de
week zag ik iemand in mijn netwerk op LinkedIn plaatsen dat ze
net geïnterviewd was door de NRC over een bepaald onderwerp, omdat de
NRC-redacteur, die had iets gegoogled en haar artikel
op LinkedIn over dat onderwerp waarvoor ze echt top uitzoekwerk had gedaan,
het was ook een heel goed artikel, kwam gewoon boven drijven. Dus dat
kan ze op haar website gezet hebben en vervolgens een op
een op LinkedIn, of je doet het andersom, dat maakt niet uit. Het concurreert niet
per se met elkaar. Het kan elkaar ook heel goed aanvullen. Dus zo kun
je die een-op-een kopie heel goed inzetten. Nou, fragmenten en samenvattingen werken
natuurlijk ook, maar in het kader van onze onderwerp, van
deze podcastaflevering, is het gewoon slim om ook
te kijken van hoe kan ik mijn format omzetten naar iets anders. En van
video kan je gewoon het meeste maken. De transcriptie kan de
basis zijn van het tekst. Meestal kun je hem niet een op een overnemen. Een
video kan je hergebruiken als een audiobestand
in een podcast, tenzij je verwijst naar visuals,
dan zou ik dat niet doen, of tenzij er andere dingen zijn waarvoor een
luisteraar denkt, nu wat dan, ik mis ook iets ofzo. En als je
eenmaal een podcast of een video hebt omgezet naar een transcriptie,
dan heb je natuurlijk een basis tekst die je weer naar allerlei andere
teksten kan omzetten. En soms kun je zelfs nog wel video's of
stills of foto's uit de video pakken om die ook
nog visueel te laten zien. Dus je hergebruik, kansen van je
format, vind ik ook wel een hele fijne om in gedachten houden. En
de laatste tip die ik je wil geven heeft een
beetje te maken met creativiteit in je format
en in je formatkeuzes. En dat is
dat ik altijd hoop dat je iets verder kijkt en dat
je probeert om ook het net even anders dan anderen
te doen, anders dan anders, en dat je ook
andere formatkeuzes durft te maken. En wat
bedoel ik daar nou mee? De
basisformats die ogen redelijk standaard en binnen
die basisformats, neem bijvoorbeeld tekst, Dan kom je
al heel snel op blogartikelen. En blogartikelen hebben
al heel vaak een beetje dezelfde lengte, look en
feel. Maar wat je zou kunnen doen, is dat je ultra-korte
teksten maakt, of juist ultra-lange. Daar kun je ook
in variëren. Met video kun je ook veel meer
variëren. Tuurlijk heb je de standaardvideo's.
Maar je kunt ook aan een animatie denken... En aan andere
manieren waarop je dingen in beeld brengt... En of je daar
bepaalde extra elementen aan toevoegt die
voor jou zometeen, althans voor jouw kijker, heel herkenbaar gaan
worden. Wat
mij zelf opvalt is dat het visuele basisformat
zo onderschat wordt en zo weinig creatief gebruikt wordt.
Dan zien we de standaard visuals. We zien gewoon mooie foto's,
ofwel door een fotograaf gemaakt of iets minder mooi stok,
of AI maakt nu fantastische foto's
die heel serieel kunnen zijn en totaal
anders wat anderen kunnen doen. Maar er kan zoveel meer ook in de
formatkeuze. En juist bij
visuals worden heel veel subformats helemaal niet gebruikt.
En misschien wel omdat we daar allerlei vooroordelen hebben. Maar
juist de ongebruikelijke visuele formats
kunnen je ontzettend onderscheiden van de
concurreernde content die ook op jouw doelgroep afkomt.
Ga eens met cartoons werken of met strips.
Gebruik memes of gifjes. En ja,
die hebben een bepaald gevoel en dat moet net bij je merk passen.
Maar ook daar kan je wel in sturen en daar kun je van alles mee
spelen. Ga eens eigen stickers of iconen
laten maken. Werk met infographics. Een
heleboel Organisaties en experts durven dat
niet aan of doen het maar heel af en toe. En dan kost het ze
zoveel moeite om die ene infographic te maken...
Dat ze daarna denken van nu maar weer wat anders. Terwijl
juist een infographic, als je dat vaker gebruikt... En je werkt met
een vormgever die daarin gespecialiseerd is, of je laat een aantal
templates maken waarmee je gewoon zelf heel goed via een bepaald
stramien steeds iets voor het voet ligt kan brengen, dan zijn
dat fantastische manieren om eruit te springen.
Dus probeer ook af en toe wat verder te kijken dan die standaard
dingen en wees wat creatiever.
En soms moet je dan ook wat meer durven. Nou ja, dat is een kwestie
van uitproberen en een beetje experimenteren. En
Fout bestaat niet, maar je kan daar wel heel veel mee
winnen. Dus al met al denk ik dan
van ja, welk format past voor jou het beste?
En dan hoop ik dat je nu in elk geval een aantal criteria
heb gegeven waarmee je aan de slag zou kunnen. Met als belangrijkste
die match met je doelgroep en met het boodschap, het verhaal wat je wilt overbrengen.
Maar onthoud alsjeblieft ook die weg van de minste weerstand.
Waar heb je nou affiniteit mee en met welke contentvorm kun
je het zo organiseren dat je er niet aan gaat vertellen?
En dan als laatste, probeer ook die creativiteit
erin te brengen en erin te houden, zodat je ook daarmee
met jouw format op een herkenbare manier kan onderscheiden.
Want als er nou één uitdaging is, dan denk ik wel dat het de
uitdaging is dat er gewoon knallend veel content op
mensen afkomt. Waar jouw content tussen zit, ja En je wil
natuurlijk wel dat hij boven het maaiveld uitsteekt. Dus ik hoop
dat ik je hiermee handvatten en wat inspiratie heb
gegeven.