Dit is aflevering 27 alweer, Rick.

En we nemen dit op op zondag 15 maart.

Maar wij vonden het een goed idee om het voetbal achter ons te laten.

En weer terug te gaan naar de core business van onze derde ronde LA.

En dat is dat we vandaag gaan praten over 1984 Los Angeles.

Ja, we zijn inderdaad bij 1984 weer aanbeland.

Het is voor de tweede keer natuurlijk dat daar in Los Angeles toen de tweede keer de Olympische Spelen plaatsnam.

Er zijn eigenlijk heel veel goede verhalen te vertellen over 1984.

En dat doen we natuurlijk stap voor stap.

En ik kwam weer een iconische naam tegen, namelijk de naam van Zola Budd.

Ja, Zola Budd, die moet natuurlijk zeker voorkomen in ons verhaal.

Want Zola Budd, een Zuid-Afrikaanse, die kon niet spelen als een Zuid-Afrikaanse.

Nee, want dat hebben we al vaker benoemd.

In 1984 was de apartheid nog hoog tijd aan het vieren in Zuid-Afrika.

en was Zuid-Afrika uitgesloten van deelname aan deze Spelen.

Dus Sola Buttie kon niet meedoen.

Maar die heeft met de hulp van een Engelse krant, volgens mij iets van Daily News of zo, heeft zij binnen twee weken een Brits paspoort kunnen krijgen.

Ja, en dat was net voor de Olympische Spelen.

Ja, maar ook met het oog natuurlijk op de Olympische Spelen.

En toen is ze dus als Britse aangekondigd.

Ja, het is toch ook wel een beetje dubieus, Rick, dat daar niet doorheen geprikt wordt.

Want zij had tot dan toe alleen maar voor Zuid-Afrika uitgekomen.

Ja, daar is dan ergens wel een fundament om ook een Brits paspoort te geven.

Misschien wonen ze ook wel in Engeland, dat weet ik niet.

Maar ja, dat switchen van nationaliteit, daar ben ik eigenlijk nooit zo heel erg voor.

Dat zie je in het voetbal natuurlijk ook af en toe.

Maar goed, toen kon het allemaal nog.

Wat is nou zo mooi?

Je hebt op het programma op een gegeven moment staan, de finale van de 3000 meter voor vrouwen.

Ja, en dat was dus met Zola Budd als Britse inmiddels, maar ook dus Mary Dekker, de Amerikaanse.

En vergis je niet, dat was een topper in die tijd.

Ja, dat klopt.

Op dat moment was ze in het bezit van elk Amerikaans record van de 800 tot de 10.000 meter.

Dat komt niet vaak voor, zeker niet in Amerika.

Dus dat was een absolute topper.

Ze noemde haar ook een poster girl van de Amerikaanse ploeg.

Maar er was één heel groot verschil met Sola But.

Ja, want Sola But liep op blote voeten.

Ja, ongelooflijk.

Ik heb niet zo goed kunnen achterhalen waarom dat nou was, maar ja, dat je in 1984 was Nike natuurlijk er al, Adidas was er natuurlijk ook.

Het waren natuurlijk hartstikke goede schoenen.

En de gedachte was toen natuurlijk ook wel dat je met goede schoenen nog wel een fractie harder kon lopen.

Maar zij besloot om met blote voeten te lopen.

En uitgerekend het duel tussen haar, iemand op blote voeten, en iemand, Mary Dekker, gewoon met de op dat moment meest moderne schoenen, die gingen tegen elkaar lopen.

En we zaten in dat Colosseum, wat we al vaak hebben benoemd.

Het was een behoorlijk warme dag.

Het was 10 augustus 1984.

En er zaten 90.000 toeschouwers in dat stadion.

Ja, en die waren op zoek natuurlijk naar een gouden medaille voor Mary Dekker.

Ja, en zij liep op rode Nike-schoenen.

Ja, ja, precies.

Er is een hele mooie podcast, trouwens, die heet Acquired.

En daar leggen twee Amerikanen, die hebben heel veel research gedaan, Rick, naar allerlei grote bedrijven die we allemaal kennen, zoals Coca-Cola, Adidas, maar ook Nike.

En dan vertellen ze de hele historie van dat Nike-verhaal.

Dat duurt vier uur lang.

Ze zeggen nou, een podcast moet geen vier uur duren, maar hij heeft ontzettend veel kijkers.

Ik geloof dat ze per aflevering tegen een miljoen aan zitten.

Maar dan komen ze op een gegeven moment ook op die spelen van 1984.

Want toen ging het niet goed met Nike en vlak daarvoor hebben ze toen Michael Jordan aangetrokken.

Als nieuw gezicht van Nike, die eigenlijk op Adidas wilde lopen.

De schoenen werden allemaal gemaakt in Mexico, zowel voor Adidas als van Nike toen.

En dat is volgens deze twee podcastmakers wel een beetje de redding van Nike geweest.

Maar goed, Mary Dicken dus ook op Nike.

Nou ja, ze gingen van start lopen, lopen, lopen.

Nou, die 3000 meter is natuurlijk een afstand die wel eventjes duurt.

Maar wat ik wel voor me zie, is dat het altijd wel een gedrang is.

Het zijn best veel lopers.

Ik weet niet precies hoeveel in aantal.

Ook als je de foto's van ziet, dan zie je altijd ontzettend veel lopers om elkaar heen zitten.

En ook in deze race is het zo dat ongeveer halverwege, ja, dan gaat het tempo natuurlijk omhoog.

Ja, en dan gebeurt er dus ook al wat, want het is rond de 1700 meter dat het plaatsvindt.

Exact.

Het ondenkbare gebeurt eigenlijk, want in de drukte van het peloton raken de benen van de tweeloopsers elkaar.

Dus die blote voeten ten opzichte van die nijkschoenen.

Uiteindelijk is het zo dat Zola Butt wel even uit haar evenwicht is, maar wel blijft staan, dus kan doorlopen.

Maar Mary Dekker raakt uiteindelijk de hak van Zola Butt, dus die stapt op haar hak.

Die verliest zodanig haar evenwicht dat ze met een schril op het gras aan de binnenkant van de atletiekbaan neerkomt.

Ja, en waardoor ze dus ook de wedstrijd moest striken.

Ja, exact.

Ze greep naar haar heup, haar gezicht vertrokken van pijn en ongeloof.

Ze probeert op te staan, maar het gaat gewoon niet.

Ja, je bent dan natuurlijk als je gevallen bent al helemaal weg.

Haar olympische droom op die 3000 sterft.

Maar wat ook gebeurt, is dat het stadion stilvalt.

Ja, 90.000 mensen die daar zaten.

Ja.

En dan gebeurt er zoiets.

En ja, hoe bizar is het dan natuurlijk dat zo'n stadion in één keer stilvalt.

Ja, en dat moeten die loopsters ook allemaal gemerkt hebben.

Maar goed, die Isola Budd, die loopt door.

Ja, maar de deskundigen, die verschulden van mening over wie nou aan het pijnlijke incident schuldig waren.

Ja, dat klopt.

Maar voordat we daar aan toekomen, nog even de race afmakend.

Zola Butt was zo geraakt, maar was niet achterop geraakt.

Dus die loopt nog op een medaille in die groep.

Maar dat fluitconcert werd zo oorverdovend, en dat was natuurlijk op haar gewicht, dat begreep zij ook wel.

dat zij het niet aandurfde om echt voor een medaille te gaan.

Ze heeft later in een interview gezegd dat zij haar tempo is gaan verlagen omdat zij veel te bang was om een medaille daar weg te halen en dan het hele Amerikaanse publiek natuurlijk over zich heen te krijgen, moet je nagaan zeggen.

Terwijl achteraf, en dat bedoelde jij net, toch eigenlijk wel eens vastgesteld dat het niet zozeer de fout van Zole Butt was.

Natuurlijk gebeurde er wel wat, maar dat ze het, wat ze ook in de Formule 1 zeggen, gewoon een race-incident was.

Zonder dat er straffen zijn opgelegd, toch?

Ja, nou het was zelfs zo dat de videobeelden die lieten zien dat Dekker met haar ellebogen had gewerkt om Butt te beletten de kop over te nemen.

Oké, ja ja ja.

En de onervaren Britse zou op haar beurt de Amerikaanse wereldkampioene op dat moment de pas hebben afgesneden.

Ja, ja, ja, ja, dus ja, maar dat komt dan pas veel later naar buiten.

Dan is dat publiek natuurlijk allang weer weg uit het stadion, om het zo maar te zeggen.

Dus dat was wel een zekere revanche, hoe zeg je dat, voor Zola Butt, dat dat later naar boven is gekomen.

Maar goed, nog even over Zola Butt zelf.

Zij groeide dus op in Zuid-Afrika, trainde altijd op blote voeten, op harde banen.

En ze ontwikkelde daardoor, we hadden het er net even over, een extreem dikke eeldlaag onder haar voeten.

Ja, eigenlijk bizar dat dat toen nog kon.

En eerst dacht men, nou, dat is een marketing stunt en straks komt ze natuurlijk met hele mooie schoenen, maar dat...

Nee, het was voor haar pure natuur.

Ze voelde zich opgesloten in schoenen en wilde dat uiteindelijk niet.

Veel later in haar carrière heeft ze veel brassures gekregen en dat heeft men toch gewijd aan die blote voetenloop, zou ik maar zeggen.

En toen is ze wel uiteindelijk op schoenen gelopen, maar dat is veel en veel later.

Maar is er nou ook gesproken over wie nou uiteindelijk de winnaar geworden is?

Ja, nou, dat is uiteindelijk een Roemeense geworden.

Dus die was daar dol blij mee.

Maar ja, dat is wel een beetje...

Ondergesneeld.

Ondergesneeld.

En het verhaal waar twee vechten pakte de derde natuurlijk het bot.

Maar goed, uiteindelijk heeft het bijna twintig jaar geduurd.

Dat kan je dan afleiden uit interviews.

Voordat de lucht was geklaard tussen die twee.

Moet je nagaan, he.

Zo'n Ola Butten en Mary Dekker, twintig jaar later.

Er is in 2002 ook een documentaire over gemaakt.

Dan ontmoeten ze elkaar en dan gaan ze weer terug naar dat moment en praten ze erover.

En dan geeft Mary Dekker uiteindelijk ook wel toe dat de val haar eigen schuld was.

Ze zegt, ik was te dichtbij, ik was onervaren in het lopen in groep.

Ze verontschuldigde zich voor haar harde woorden direct na de race, want direct na de race wees zij naar Zolenbutten en dat die haar olympische droom had verpest.

En ja, vers in ons geheugen ligt natuurlijk Erben Wennemars.

Iedereen zei ook hij is op weg naar een medaille en de Chinezen dat moeten inhouden.

Vervolgens op wereldkampioenschap heeft Erwin Wennemars hetzelfde ten opzichte van Yannick de Boas als hij tegen hem rijdt.

Dan laat hij hem natuurlijk voorgaan omdat hij niet in dezelfde val wil trappen om het zo maar te zeggen.

Dan nog wat over de carrière van Zola Butt, want daar was ik nog wel even benieuwd naar.

Ze werd tweemaal wereldkampioen cross-country in 1985 en 1986.

Dat zie ik ook nog wel voor me, dat herinner ik me ook nog wel.

Ik zie nog wel wedstrijden voor me dat zij met name goed was in die cross-country.

Ze heeft ook in 1985, dus dat was wel haar topjaar, het officiële wereldrecord te 5000 meter nog verbeterd.

En tegenwoordig loopt ze nog steeds, ik denk een beetje op veteranenniveau, ze doet mee aan ultramarathons.

Er is een hele beroemde marathon in Zuid-Afrika.

En ze is coach van wat jonge atleten, dus ze is wel doorgaand in de atletiek.

Wat mij betreft een iconische naam en een fenomeen.

Ik heb niet gezien dat zij echt nog Olympische medailles heeft gewonnen.

En dat viel mij wel op.

Zo zie je maar hè, zo'n naam die je dan associeert met heel veel medailles.

Maar daar is uiteindelijk op de Olympische Spelen niet meer van gekomen.

Rick, één van de mooie verhalen van de tweede keer dat we in 1984 in Los Angeles waren.