Ja Boudewijn, 1976, Montreal.

Die komt niet zo gek veel naar voren als je alle Olympische Spelen van de afgelopen 100 jaar naar voren haalt.

Maar er is daar toch wel genoeg gebeurd eigenlijk.

Bijzonder is ook wel te vertellen dat eigenlijk al 20 Afrikaanse landen in 1976 toch niet meededen.

Ja, dat klopt.

Het was wel een bijzondere aanleiding, want in 1976 was de periode van de apartheid in Zuid-Afrika.

En zoals je weet is een van de beste rugby teams ter wereld, dat zijn de All Blacks uit Nieuw-Zeeland.

En die zijn eigenlijk tegen de boycott, de sportboycott van Zuid-Afrika in, zijn ze een tour gaan maken in 1976.

Onder andere zijn ze tegen ze uit Afrika gaan spelen.

Nou, daar waren een heleboel andere Afrikaanse landen natuurlijk ontzettend kwaad over vanwege die sportboycott.

Nou is het raar dat rugby geen Olympische sport was op dat moment en ook niet vaak is geweest.

Maar toch was de consternatie bij die Afrikaanse landen dusdanig.

Ze wilden dat daar stelling tegen genomen werd en dat gebeurde niet echt omdat het IOC zich daar een beetje afzijdig van hield, omdat het geen olympische sport is.

En dat heeft inderdaad geleid dat een heleboel Afrikaanse atleten daar niet op de Spelen zijn verschenen.

En zo zie je maar weer, en dat is ook waar jij op doelt, dat er toch weer politiek in die Spelen kruipte.

Ja, heel bijzonder toch.

En bijna elke Olympische Spelen helaas maken we dat toch weer mee dan.

Dus ook in Montreal in 1976.

Maar als we het nou toch over 1976 hebben, als het dan toch zo bijzonder is eigenlijk nu erachter te komen, dan is het natuurlijk ook wel heel bijzonder dat het onderdeel kleiduifschieten ineens volledig in beeld kwam in Nederland.

Ja, door een hele bekende naam.

Ja, en dat is Erik Swinkels.

En deze Erik Swinkels was afkomstig uit Best en was ook een wapenhandelaar.

Nou ja, dat hoort bij kleinduifschieten.

Is dat wel handig?

Maar wel een vergunde wapenhandelaar.

Absoluut, absoluut.

Jazeker, zeker.

Een aantal journalisten waren natuurlijk aanwezig in Canada bij de Olympische Spelen.

Maar men was daar zo geschrokken over het feit dat hij ineens volledig in beeld kwam, dat men eigenlijk niet wist wie is dat eigenlijk en waar doet hij aan mee?

Ja, nou ik kan me helemaal voorstellen.

Hij was wel geselecteerd natuurlijk, maar het was denk ik niet de meest bekende Olympische sporter die deelnam.

Sterker nog, hij was ook absoluut geen favoriet voor de gouden medaille, zilveren of bronzen medaille.

Het was zelfs zodanig dat men had hem in beeld gebracht, althans dat dacht men, maar toen bleek het dus gewoon een Russische kleiduifschieter te zijn.

die op de foto gezet was.

En dat was wel een hele bekende kleiduifschieter.

Maar dat was niet Erik Swinkels.

Daar hebben ze wel slapeloze nachten van gehad, ook bij de NOS destijds.

Oké, en die hebben dus iemand op de Nederlandse televisie laten zien dat het niet Erik Swinkels was.

Nee, dat is toch wel heel grappig.

Maar even over Erik Swinkels gesproken.

Hij is in 1972 in München voor de eerste keer al naar de Spelen gegaan.

Toen is hij daar 35e geworden en hij had toen 186 treffers gemaakt.

En dan moet je weten dat bij het kleiduifschieten kan je maximaal 200 keer raak schieten.

Hij schoot dus 186 keer raak.

Dan denk je van nou, dat is toch wel zeer goed.

Dan word je toch maar 35ste.

Ja, in die vier jaar daarna is hij zich volledig gaan richten op dat kleiduif schieten.

En kreeg hij een nog veel scherpere kijk op de pijlsnel uit de machine afgevuurde kleiduiven.

Vier jaar later kwam hij dus naar voren.

Ja, wat er toen gebeurde, hij had een optisch vermogen van een arend eigenlijk.

En hij had watjes in zijn oren.

Knalde deze Erik Swinkels in Lackadie, in Montreal dus, 198 kleiduiven aan Vlaarden.

In een serie van 200.

Precies.

Dus hij miste maar twee kleiduiven.

Ja, dat is bizar natuurlijk.

Ja, dat is bizar Antoine.

En slechts twee maal dus ontsnapte een vogel, tussen haakjes, aan de 700 hagelkorrels.

Per keer, 700, ja ja.

En dat is twee keer miste hij dus.

De internationale schutterswereld, en ook de NOS zelf dus, stonden perplex.

Want nooit eerder hadden Nederlanderen een Olympische medaille met schieten veroverd.

En nu bestond er zelfs een grote kans op goud.

Want deze Erik Swinkels had alleen nog de Tsjech Jozef Panacek die hem eventueel kon evenaren.

Die kwam ook uit op 198.

En goed, daardoor kwam er een barrage.

Een barrage tussen deze twee scherpschutters moest dus beslissen over goud en zilver.

En in de eerste barrage van 25 schoten misten beide personen één keer.

Eén keer.

Ja, het is bizar natuurlijk.

Dan heb je 225 keer geschoten en heb je maar drie keer gemist.

Dat is heel bijzonder.

Maar goed, ze moesten nog een keer, want in die eerste barrage kwamen ze er niet doorheen samen.

En in de tweede XRA-serie overleefde opnieuw één imitatieduif het precisiewerk van de Nederlander, van Erik Swinkels.

Die misten dus weer maar één keer.

Maar Jozef Panacek liet er ditmaal echt niet één heel 25 keer raak.

Dat was dus voor Erik Swinkels het einde van het gouden moment, om het zomaar te zeggen.

Maar ja, het zilver was natuurlijk geweldig.

Als je vier jaar eerder 35ste geworden bent met 186 treffers en je doet het nu met 198 treffers.

Ja, geweldig natuurlijk en heel mooi dat hij die tweede plaats wist te bereiken.

Tijd om zijn succes in Montreal te vieren had Swinkels echter niet.

Want de wapenhandel in Best had hem dringend nodig, omdat het eende jachtseizoen voor de deur stond.

Het is voor de ene stand in Nederland te hopen dat Erik Swinkels bij het prepareren van de wapens voor zijn klanten heel wat onnakurige twerksel was.

Want anders blijven er niet veel van die eenden over.

Als je aan de Olympische Spelen denkt, dan denk je aan dit soort onderdelen.

Bij tuifenschieten.

Waar heel veel mensen anders geen enkele notie van hebben en nooit naar kijken.

En dan wint ineens een Nederlander zilver.

En dan komt het ineens in beeld.

Het vergt natuurlijk een enorme concentratie.

En een hele vaste en stille hand natuurlijk.

Want dat zie je natuurlijk ook bij het handbal schieten.

Ik kan me wel herinneren dat ik dat wel eens op Spelen heb gezien.

Nou, ook bijna een bronze medaille haalden, maar dat lukte dan uiteindelijk niet.

En dat handboogschieten, dat is denk ik nog wat beter in beeld te brengen dan dat kleiduiven schieten, want het is natuurlijk in de lucht, is dat een heel klein object wat gefilmd moet worden, wat dan elke keer gewaagd moet worden.

En om nou tweehonderd keer te kijken of dat kunstmatige duidelijkheid niet wordt geraakt.

Ja, dat is op een gegeven moment natuurlijk ook een beetje saai.

Dat vind ik bij het handbalschieten dus minder saai.

Omdat je echt die pijzeren natuurlijk op dat bord ziet komen.

Het is in ieder geval voor de ene stand in Nederland te hopen dat Erik Swinkels bij het prepareren van de wapens voor zijn klanten heel wat onnauwkeurig te werk zal gaan als in La Cadie.

Hun overlevingskansen worden in ieder geval vergroot door de wetenschap dat die jagers zelf de trekker moeten overhalen.

En dat kan nu eenmaal niemand beter dan Arend Soog Erik Swinkels.

Of, ja, toch wel iemand nog.

Hoogstens de Tsjech Jozef Panacek.

Het waren dus Nederlanders en Tsjech die aan de hou gingen met de gouden en zilveren medailles.

En dat was toch ook wel bijzonder, omdat de meest succesvolle landen, als het gaat om kleinduiven schieten, dat zijn niet Nederland en Tsjechië.

Dan zit je toch vaak bij de Verenigde Staten, Italië is er ook heel goed in, Groot-Brittannië en China.

Dat zijn de landen die toch de meeste medailles aan het weghalen.

Dus ja, het was wel heel bijzonder dat een Nederlander en een Tsjech daar ineens bovenaan stonden.

Wel mooi om nog te vermelden is die 198 score die hij had gemaakt samen met Panacek.

Dat was op dat moment ook het Olympisch record.

En in 1988 bij de Spelen van Seuil, toen mocht hij ook de vlag dragen.

Erik Svinkels heeft dus uiteindelijk zes keer, zes keer meegedaan met de Olympische Spelen.

Hij is naast dat hij tweede is geworden, is hij ook Een keer achtste geworden, een keer negende geworden, een keer tiende geworden.

Dus hij is in vier Olympische Spelen vier keer bij de top tien geëindigd.

We hebben het over 1976, Montreal.

En dan hebben we het over de moderne vijfkamp dit keer.

Maar voor dat verhaal moeten we toch even terug naar 1972, naar München.

Want in München is Boris Onyshenko, een Rus, na vier dagen de leider.

En dan moeten we even zeggen dat de moderne vijfkamp bestaat uit vijf onderdelen.

Ten eerste, de eerste dag, paardrijden.

Dag twee is het schermen.

Op dag drie is het schieten.

Op dag vier is het zwemmen.

En het eindigt met de vijfde dag met de veldloop van vier kilometer.

En nu na die vier dagen in München staat dus Boris Onyshenko bovenaan.

Hij heeft alleen nog de veldloop een dag later te maken.

Maar de Hongaar Andras Balsko moet daarin 25 seconden op deze Rus gaan winnen om hem nog te kunnen passeren.

Maar Balsko spaarde geen vezel van zijn pezige lichaam en maakte het onmogelijk achterwaar.

Onyshenko, de Rus, was een gebroken man.

Een bevordering namelijk in het leger, die hem bij het behalen van de gouden medaille in vooruitzicht was gesteld, bleef dus een illusie.

Hij nam zich in München reeds voor dat iets dergelijks hem in Montreal niet zou overkomen.

Vier jaar lang zwoeg hij in de bossen rond Kiev om zijn prestatievermogen nog meer op te schroeven.

Hij was tenslotte al 38 jaar inmiddels en de tijd drong.

Maar in het geheim zwoegde de van Olympisch Goud bezetene majoor ook in zijn werkplaats aan een geheim wapen dat zijn kansen overeind zou moeten houden als zijn lichaam hem in de steek liet.

Het was nog niet eens zozeer zijn slechte conditie die bij het eerste onderdeel in Montreal Dus we zitten dan in 1976, de terreinrit met de paarden, te wensen overliet.

Het was veel meer de slechte combinatie die hij met het hem door loting toebedeelde paard vormde.

waardoor hij op de achtste plaats eindigde na de eerste dag.

Dus ja, je moet even weten dat bij het paardrijden op die eerste dag van de moderne vijfkamp, daar krijgen alle ruiters krijgen een paard aangeleverd.

Dus ook een paard gewoon van een ander land.

Hij had pech zeg maar met het paard wat hij blijkbaar gekregen had en was na de eerste dag dus achtste.

Ja die Onischenko die zag daardoor zijn wereld opnieuw instorten.

Dat het voor Boris niet leuk deed.

Nee, maar er was nog een leuning waaraan hij zich kon vastgrijpen.

En dat was zijn geheime wapen.

Want zeer ingenieus had de Rus een druksysteem in het handvat van zijn degen geconstrueerd.

En waarmee hij elektronische treffers op het scorebord kon produceren zonder dat hij zijn tegenstander zou raken.

Bij het schermen, hè?

Bij het schermen.

Hoe bizar is dat, John?

Ongelooflijk.

Dit kunnen ook alleen Russen eigenlijk.

Precies.

Het enige wat nog voor Boers telde was een gouden medaille en zijn militaire bevordering.

Gedreven door die obsessie besloot de Rus dus tot het grootste bedrog dat wellicht ooit tijdens de Olympische Spelen heeft plaatsgevonden.

En dan moet je weten, Boudewijn, dat het werd ontdekt door de Engelse onderofficier Jeremy Fox.

Ja, er was een concurrent van hem.

Ja, een andere schermer.

En die had via het scorebord waargenomen dat hij door Onischenko zou zijn geraakt, maar daar had hij lijfelijk niets van gemerkt.

Maar dan komt er ook nog een verhaal bij dat deze Brit, die lichtte daarover zijn teammanager in, Want hij was al jarenlang met Onyshenko bevriend.

Hij kon het niet over zijn hart verkrijgen om zelf bij Onyshenko te gaan protesteren.

Nou ja, goed, die chef de équipe, van Proudvoet heet hij, was minder weekhartig en liet het vervalste wapen in beslag nemen.

Spoedig daarna werd Onyshenko gedisqualificeerd en naar het Russische consulaat afgevoerd.

De volgende dag werd hij reeds op transport naar Moskou gesteld.

Ongelooflijk verhaal, Rick.

Ik vind ook dat direct afvoeren naar het Russische consulaat.

Ik zie dat helemaal voor me in 1976 in Montreal.

En wat ik zo apart nog aan dit verhaal vind, is dat hij een enorme goede en grote schermer was.

Als ik het goed heb, was hij met een 10-prestatie in 1972 Olympisch kampioen geworden, dus met Rusland.

Dus dat hij dan uitgerekend dat schermen, wat misschien wel een van zijn beste onderdelen is van die moderne vijfkant, uitkiest om daar de boel te manipuleren, ja, dat vind ik dan toch eigenlijk ook wel heel apart.

Ja, dat is heel bijzonder.

En om het verhaal nog even compleet te maken.

Waar de Russische major Boris Ornischenko momenteel verblijft, dus toen in 1976, is niet bekend.

Zelfs niet aan zijn vrouw en dochter.

Alleen het militair gerechtshof van het Rode Leger kent de verblijfplaats en wellicht reeds de toekomst van deze Olympische fraudeur die zijn land met zijn optimarende bedrog in de moderne Vijfkamp meer schade heeft brokkend dan alle gouden medailles van Rusland ooit kunnen verdoezelen.

Ja, waarschijnlijk zal hij in Siberië zijn verbleven kort daarna.

Dat is waarschijnlijk wel het geval, ja.

Wat een ongelooflijk verhaal.

Ik herinner me, Rick, dat we in een eerdere aflevering ook over doping en manipulatie hebben gesproken.

Toen hebben we ook al een paar hele fapante voorbeelden natuurlijk genoemd.

Nou, ze hebben nog meer voorbeelden gegeven, maar dit slaat wel echt alles.

En ik begreep van jou, Rick, dat die morgen, 22 december, online zal komen.

En dat is voorlopig voor ons even de laatste aflevering, die we gaan posten voordat de kerst er nou ten nieuwe aantrekt.

En wij zullen natuurlijk onze derde ronde van LA, waar ook de andere Olympische Spelen in voorkomen, zullen we natuurlijk zeker ook de Winterspelen meepakken van 2026.

Dus reken erop dat wij ook daar onze aandacht aan zullen geven en dan ook dat Winterspelen van eerder, dat we die ook laten horen aan u, zodat alle Spelen voorbijkomen.